Reklam
Reklam

Все словари

efemer göl

Arid ərazilərdə ilin isti dövründə quruyan dayaz göl.

Coğrafiya terminləri lüğəti

efemerlər

Səhralara, yarımsəhralara və quru çöllərə xas olan müxtəlif fəsilələrdən birillik bitkilər.

E.-in həyat dövrü çox qısadır. Onlar kiçik boyu, kiçik yarpaqları, zəif inkişaf etmiş kök sistemi ilə fərqlənir. Lakin yağıntılar bol olan illərdə bəzi E.-in hündürlüyü 25-50 sm-ə çatır. E. erkən yazda Orta Asiya səhralarının gilli torpaqlarında çox tez böyüyür, 5-6 həftə ərzində çiçəkləyib toxum əmələ gətirir və ilin isti dövründə məhv olur.

Coğrafiya terminləri lüğəti

effektiv şüalanma

lat. effectus – təsir

Yer səthinin şüalanması ilə atmosferdən Yer səthinə yönəlmiş şüalanma arasındakı fərq.

E.Ş. – pirgeometr adlanan cihazla ölçülür və Yer səthinin istilik balansının mühüm elementlərindən birini təşkil edir.

Coğrafiya terminləri lüğəti

effuziya

1. Vulkan lavasının yerin səthinə çıxaraq yayılması.

E.-nın 3 növü mövcuddur: lateral, subterminalterminal. Səthə yayılan lava effuziv süxurlar və örtük əmələ gətirir.

2. Qazların kiçik məsamələrdən və ensiz çatlardan sızması.

Coğrafiya terminləri lüğəti

Efiopiya zoocoğrafi vilayəti

yun. zoon – heyvan + yun. geo – Yer + yun. grapho – yazıram, təsvir edirəm

Afrikanın Böyük Səhradan cənubda olan hissəsini, Ərəbistan yarımadasının cənubunu, Madaqaskar, Sokotra adalarını və bəzi başqa əraziləri əhatə edən zoocoğrafi ərazi.

E.Z.V. çoxlu məməlilərin, o cümlədən endemik növlərin – babuinlərin, lemurların, zürafələrin, okapilərin, zebrlərin, hippopotamların və s.-nin burada cəmləşməsi ilə səciyyələnir. Bəzi insanabənzər meymunlar – qorilla və şimpanzelər ancaq E.Z.V. üçün xarakterikdir. Bu zoocoğrafi vilayətin savannalarında antilopların, quşların, yırtıcı heyvanların növ müxtəlifliyi olduqca genişdir.

Coğrafiya terminləri lüğəti

ekliptika

yun. ekleiptike – tutulma

Günəşin il ərzində gözlə görünən hərəkətinin göy qübbəsində cızdığı xəyali xətt, böyük dairə.

E. müstəvisinin göy ekvatorunun müstəvisinə nisbətən meyilliliyi 23,5° təşkil edir. Bu müstəvilər iki nöqtədə kəsişir və həmin vaxtlarda Yerdə gündönümü hadisəsi baş verir. Başqa sözlə, E. müstəvisi – Yerin Günəş ətrafında fırlandığı müstəvidir.

Coğrafiya terminləri lüğəti