Jurnalistika terminləri lüğəti

Bir kanalla yazılmış və ye­nidən canlandırılan tək səs.

Həmçinin bax:

• stereofoniya

Bir neçə mənbədən gələn səs dalğalarını eyni maddi daşıyıcı üzərində (kanalda) cəmləyən səsyazma üsulu.

Bu üsulla yazılmış səs vahid qur­ğudan (məs.: reproduktordan) can­lan­dı­rılır, nəticədə ayrı-ayrı mənbələrə uyğun səslərin tembri dəyişir, eşidilmə dəqiqliyi azalır.

Həmçinin bax:

• stereofonik səsyazma
• kvadrofonik səsyazma

Televiziyada, radioda aparıcının, veriliş iştirakçısının, tamaşada və filmdə aktyorun uzun, fasiləsiz nitqi.

Həmçinin bax:

• dialoq

1. Televiziyada, radioda, kinematoq­rafda filmin, yaxud verilişin ilkin çəkiliş (səsyazma) materiallarının ayrı-ayrı fraqmentlərinin məntiqi ardıcıllıqla birləş­di­rilərək kompozisiya baxımından bütöv hala gətirilməsi prosesi.

M. yalnız texniki ­pro­ses deyil, o həm də yaradıcı mahiyyət da­şıyır, filmin, verilişin keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir, ideyanın, xarakterlərin dol­ğun və düzgün çatdırılmasına xidmət edir. 

2. Bax: fotomontaj.

Həmçinin bax:

• montajçı
• montaj otağı
• montaj sıçrayışı
• montaj stolu
• montaj vərəqi
• montaj növləri
• kadr
• xətti montaj
• qeyri-xətti montaj

Bax: kadr.

Montaj prosesini texniki cəhətdən həyata keçirmək üçün xüsusi avadanlıqla təchiz olunmuş yer, qapalı sahə.  

Eyni obyektin rakursuna və çəkiliş bucağına görə oxşar olan, ancaq tam üst-üstə düşməyən iki planının ardıcıl bir­ləşdirilməsi zamanı gözəçarpan montaj təhrifi.

Buna «qaçan kadr» da deyilir.

Rəqəmsal texnologiyaların inkişaf etdiyi şəraitdə M.S.-larını professional kompüter proqramları əvəz edir.

2. Verilişin, filmin montajı üçün yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulan bütün əmə­liyyatların yazılı siyahısı.

M.V.-ndə audio və video sıra tam əksini tapır, uyğun taymkodlar göstərilir.

Montaj zamanı istifadə edilən texnologiyadan, yaradıcılıq metodundan və s.-dən asılı olaraq müxtəlif təsnifat formaları mövcuddur. Lakin daha çox dina­mik və ardıcıl montaj növləri fərq­lən­dirilir. Dinamik montaj çarpaz, paralel, assosiativ, psixoloji montaj biçimlərini əhatə edir. Ardıcıl və ya mexaniki montajdan daha çox, xəbər süjetlərinin hazır­lanmasında və informasiya verilişlərində istifadə olunur.

Verilişin, filmin, təsvirin montajını həyata keçirən mütəxəssis; montaj mühəndisi.

Bax: montajçı.

1. Jurnalist materiallarında əsas gö­türü­­lən, hansısa hərəkəti şərtləndirən hadisə. 

2. Ədəbi mətnin sabit forma-məzmun ­ele­menti, süjetin ana xətti. 

3. Verilişlərdə, filmlərdə istifadə olunan aparıcı me­lo­diya.

Bir sıra hallarda M.-dan bədii əsər­­lərdə və jurnalist materiallarında epiqraf kimi istifadə olunur. 

2. Deviz, lozunq.

M.-lardan reklam müraciətlərinin yaddaqalan olması üçün istifadə edilir.