Dictionaries
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti
BAKIXAN ərəb.
baqi/baki sözü və azərb. mürəkkəb adların tərkibində işlənən arxaikləşmiş xan titulunun birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.
Bakixan (bax: ad – BAQİ; XAN) kişi adı əbədilik, həmişəlik xan, daimi idarə edə bilən (Tanrı) anlamını ifadə edir. Şəxs adı kimi əslində Bakixan olsa da, sonradan dilimizin fonetik qanunlarına uyğun dəyişərək Bakıxan kimi formalaşmışdır. Bakı
toponimi ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Məişətimizdə Bakıxan adı geniş yayılmış şəxs adları sırasında olmasa da, Bakıxanov soyadının kifayət qədər daşıyıcısı mövcuddur.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALA azərb.
bala sözü bir neçə mənada işlənir: 1. Övlad, uşaq; 2. Balaca, kiçik, körpə (bala).
Azərbaycan dilində həm özündən kiçiklərə, həm də həmsöhbətə bala deyə müraciət edilir. Məsələn, Ay bala, söza qulaq as, xeyrinadir. Ay balam, man na bilim ki, sonu bela olacaq. Bu da onu göstərir ki, Bala dilimizdə həm də müraciət forması kimi işlənir. Azərbaycan antroponimikasında müstəqil bala adı ilə yanaşı, tərkibində Bala adının iştirak etdiyi kifayət qədər mürəkkəb şəxs adı da mövcuddur. Məsələn, Balabəy, Balaxan, Balaxanım, Balabəyim və s. Bala adından soyad da formalaşmışdır. Azərbaycan antroponimikasında köhnəlmiş şəxs adları sırasında olan Bala bu gün yalnız soyadlarda yaşayan kişi adlarındandır.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALAAĞA azərb.
mürəkkəb adların tərkibində iştirak edən Bala adı və arxaikləşmiş ağa titulunun birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.
Dilimizin fonetik qanunlarına əsasən, iki sözün birləşməsindən (birinci söz saitlə bitib, ikinci söz saitlə başlayarsa) əmələ gələn adlarda yanaşı gələn saitlərdən birinin düşməsi nəticəsində Balaağa adı bu gün Balağa formasındadır. Balağa (bax: ad – BALA; AĞA) kişi adı Bala ağa anlamındadır. Azərbaycanın cənub bölgəsində geniş yayılmış adlardandır. Bu cür adların məzmununda bir yumşaqlıq özünü büruzə verir.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALABABA azərb.
mürəkkəb adların tərkibində iştirak edən Bala və Baba adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.
Balababa (bax: ad – BALA; BABA) kişi adı baba yerində bala anlamını ifadə edir. Məlum olduğu kimi, azərbaycanlı ailələrin bir çoxunda, yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, babanın adının nəvəyə verilməsinə teztez rast gəlirik. Bu, artıq ənənəyə çevrilmişdir. Babaya-ailənin başçısına olan ehtiramdan irəli gələrək hər dəfə uşağı çağırarkən uşağı rəsmi adı (babasının adı) ilə deyil, məzmununa uyğun başqa adlarla çağırmaq ənənəsi burada da özünü göstərir. Məsələn, Ata (bax: ad – ATA), Dədə (bax: ad – DƏDƏ) və s. Balababa da bu qəbildən olan kişi adları sırasındadır.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALACA azərb.
balaca sözündəndir. Balaca şəxs adı az yaşlı, kiçik, kiçikcə, xırda mənasındadır.
Azərbaycan antroponimikasında müştərək şəxs adları sırasında olan Balaca adı həm də mürəkkəb adların tərkibində işlənir. Azərbaycan antroponimikasında köhnəlmiş şəxs adları sırasında olan Balaca bu gün yalnız soyadlarda yaşayan kişi adlarındandır.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALADADAŞ azərb.
mürəkkəb adların tərkibində iştirak edən Bala və Dadaç adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.
Baladadaş (bax: ad – BALA; DADAŞ) kişi adı ailədə gəlinin yaşca kiçik qaynına, yaxın qohumlarında yaşca özündən kiçik olan oğlanlara müraciət formasından yaranmışdır. İndi də bəzi bölgələrdə bu müraciət forması işlədilməkdəir. Adın təhrif olunmuş formaları Baladdaş, Balatdaş da sonradan müstəqil kişi adları kimi rəsmiləşmişdir.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğətiBALAƏLİ azərb.
mürəkkəb adların tərkibində iştirak edən Bala və Əli adlarının birləşməsindən əmələ gəlmiş şəxs adıdır.
Balaəli (bax: ad – BALA; ƏLİ) kişi adı balaca Əli mənasındadır. Dilimizin fonetik qanunlarına əsasən, iki sözün birləşməsindən (birinci söz saitlə bitib, ikinci söz saitlə başlayarsa) əmələ gələn adlarda yanaşı gələn saitlərdən birinin düşməsi nəticəsində Balaəli adı bu gün Baləli formasındadır.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti