Jurnalistika terminləri lüğəti

informasiya əldə etmək azadlığı

Hər kəsin birbaşa və ya nümayəndəsi vasitəsilə informasiya sahibinə sorğu vermək, özünə lazım olan məlumatın növünü və əldəet­mə formasını seçmək hüququ.

Buraya ax­tarılan informasiyanın sahibini müəy­yən­ləşdirmək, lazımi məlumatları sərbəst və hamı üçün bərabər şərtlərlə əldə et­mək, habelə şəxsin özü barəsindəki sənəd­ləş­dirilmiş informasiya ilə maneəsiz tanış ol­maq, bu informasiyada dəqiqləşdirmələr aparılması tələbi irəli sürmək, informa­siyadan kimlərin və hansı məqsədlə is­ti­fadə etdiyini öyrənmək hüquqları da­xildir.

informasiya əldə etmək hüququ

informasiya əməliyyatı

Hərbi qüv­və­lərin fəaliyyətinə informasiya prosesləri və sis­temləri vasitəsilə dəstək vermək üçün hə­yata keçirilən tədbirlərin məc­mu­su.

İ.Ə. termini rəsmən ilk dəfə ­2003-cü ildə ABŞ Müdafiə Nazirliyinin «İn­for­masiya əməliy­yatlarının yol xəritəsi» adlı rəsmi sənə­din­də işlədilib və ona belə izah verilib: «İ.Ə. – elektron, kompüter şəbəkələri və psixoloji əməliyyatların, hərbi hiylənin, təhlükə­sizlik əməliyyatlarının qərar qəbul­etmə prose­sinə təsir göstərmək, onu pozmaq, nə­zarətə götürmək… məqsədilə birgə istifadəsidir. İ.Ə. qarşı tərəfin infor­ma­siyasına və informasiya sistemlərinə təsir göstərmək, öz informasiyasını və sis­temlərini isə bundan qorumaq, habelə özgə rəyinə təsir göstərmək üçün, o cüm­lədən qəsdən geniş şayiələr yaymaq üzrə görülən tədbirlərdir».

informasiya xidməti

İnformasiya istifa­dəçilərini, o cümlədən sorğu ilə müraciət edən şəxsləri axtardığı məlumatlarla təmin etmək üçün göstərilən fəaliyyət.

informasiya inqilabı

İnformasiyanın emalı sahəsində ciddi keyfiyyət dəyişik­likləri ilə əlaqədar cəmiyyətin inkişafında baş verən sıçrayışlar və ictimai münasibət­lərin yeniləşməsi mərhələləri.

informasiya qarmağı

Hər hansı möv­zuya, problemə birbaşa aidiyyəti olmayan, lakin bu mövzu və problemə auditoriyada süni maraq oyatmaq üçün istifadə edilən xəbər, hadisə, proses.

İ.Q. mahiyyət etibarilə auditoriyaya şüuraltı təsir gös­tərməyin, bəzən onu aldatmağın bir üsulu, media texnologiyasıdır; məsələn, prezident seçkilərində iştirak edən namizədin əsl məqsədi heç də seçilmək deyil, çıxış­larda, müsahibələrdə, görüşlərdə hansısa dini baxışları, sosial ideyanı təbliğ etmək ola bilər. Misal: «Prezident yarışı – əla in­forma­siya qarmağıdır» (pravmir.ru).

informasiya qarşıdurması

Münaqişə apa­ran tərəflərin bir-birinin əleyhinə yö­nəlmiş informasiya siyasəti və bu siyasəti həyata keçirmək sahəsində məqsədyönlü fəaliyyəti.

informasiya qaynağı

informasiya menecmenti

informasiya mədəniyyəti

İnformasiya resursları ilə işləmək, informasiyanın əldə edilməsi, emalı, saxlanılması, mühafizəsi, yayılması üçün ən səmərəli texnologiyalar, üsul və vasitələrdən istifadə etmək ba­ca­rığı.

informasiya məhsulları

İstifadəçilərin tələblərinə əsasən yaradılmış, yaxud təyi­natı ictimai tələbatın ödənilməsi olan sə­nədləşdirilmiş informasiya, informasiya sistemləri, texnologiyaları və onların tə­mi­nat vasitələri.

informasiya mənbəyi

informasiya mənbəyinin açıqlanması

informasiya mənbəyinin açıqlanmasına məcburetmə

informasiya mənbəyinin konfidensiallığı