Словари
Tarix terminləri lüğəti
çartizm
ing. charter – xartiya
1838–1850-ci illərdə Böyük Britaniyada fəhlələrin ilk kütləvi ictimai-siyasi hərəkatı.
Ç.-in əsas tələbləri 1838-ci ildə hazırlanmış “Xalq xartiyası”nda (People`s Charter) öz əksini tapıb. Hərəkatın adı da buradan götürülüb. Ç. tərəfdarları ölkədə dövlət quruluşunun demokratikləşməsi (ümumi seçki hüququ, gizli səsvermə, parlamentə namizədlər üçün əmlak senzinin ləğv olunması) və sosial-iqtisadi islahatlar (iş gününün qısaldılması, əməkhaqqının artırılması və s.) uğrunda mübarizə aparıblar. 1840-cı ildə ölkədə ilk kütləvi fəhlə partiyası olan Milli Çartistlər Assosiasiyası yaradılıb. Ç. 1848-ci ildən başlayaraq tədricən zəifləyib və tənəzzülə uğrayıb.
Tarix terminləri lüğəti