Все словари

tabut [ta:but] isim ərəb

Cənazəni qoymaq üçün iri qutu. □ Mehralı bəyin tabutunu xanlıq imarətinin bağına qoymuşdular. (Y.V.Çəmənzəminli).

tabü-taqət [ta:bü-ta:qət] isim fars

Güc, qüvvət, taqət, tavan. □ ..Yox, mən bu hala davam edə bilmərəm. Daha məndə tabü-taqət yoxdur. (Ü.Hacıbəyli).

tabü-tavan [ta:bü-tavan]

tac [tac] isim fars

1. Hökmdarlıq rəmzi olaraq padşahların başlarına qoyduqları qızıl və cəvahiratla bəzənmiş papaq. □ ..Nifrət! Qan çanağı taclara nifrət; Var olsun azadlıq, bir də məhəbbət! (S.Vurğun).
2. Məcazi mənada: padşah hakimiyyəti. □ Tacdan əl çəkmək. İmperiya dağılır, taclar düşür.
3. Məcazi mənada: taca oxşayan, tacı xatırladan şey. □ Qaməti düz; İçi əyri; Kərpici daş; Başında tac; Səhər-axşam; Oxur bülbül. "Minarə" (Tapmaca).
4. Məcazi mənada: bəzi quşların başında daraq şəklində çələng.
5. Məcazi mənada: zinət üçün başa qoyulan çələng və s. □ ..Bunlardan tac hörüb sənin başına qoyacağam. (S.S.Axundov).
6. Məcazi mənada: son zirvə, ən yüksək zirvə; ən sevimli, ən qiymətli adam, şey haqqında. □ Ər arvadın tacıdır. (Atalar sözü).
7. Astronomiya. Günəşin, Ayın və ya parlaq ulduzların ətrafında görünən parlaq işıq dairəsi; halə. □ Tam Günəş tutulma zamanı xromosferin parlaq gümüşü rəngli geniş təbəqə ilə əhatə olunduğunu görürük. Buna Günəş tacı deyilir. (R.Hüseynov).
8. Botanika. Gülün, ayrı və ya bitişik ləçəklərdən ibarət hissəsi; taccıq.

tacbıtraq [tacbıtrax] isim

Botanika. Kolluq sahələrdə və meşənin açıq yerlərində bitən çoxillik ot bitkisi.

taccıq [taccıx] isim

Botanika. Gülün, ayrı və ya bitişik ləçəklərdən ibarət hissəsi; tac.

tacdar [tacdar] isim fars

Padşah, hökmdar (adətən şahlara, padşahlara təntənəli müraciət zamanı işlədilən epitet). □ Dedi Xubçöhr: – Ey şəhi-tacdar; Hüzurunda olsam gərək bəxtiyar! (M.Ə.Sabir).

tacik [tacik] isim

Tacikistanın əsas əhalisini təşkil edən irandilli xalq və bu xalqa mənsub adam.

tacikcə [tacikcə] zərf

Tacik dilində. □ Tacikcə öyrənmək.

tacir [ta:cir] isim ərəb

Ticarətxanası olan; xüsusi ticarətlə məşğul olan adam. □ ..Hacı Ramazan adlı bir tacirin ticarətxanasında ayda otuz manat maaşla qulluq edirdim. (S.Hüseyn).

tacirlik [ta:cirrix'] isim

Xüsusi ticarətlə məşğul olma. □ Qasım bəydə tacirlik damarı daha qüvvətli idi. (A.Şaiq).

tac-taxt [tac-taxt]

tafta [tafta] isim fars

1. Sıx toxunmuş ipək və ya pambıq parça. □ ..A gədə, nə böyük sandıqlardır! Yəqin içindəki tamam taftadır. (M.F.Axundzadə).
2. Sifət kimi: həmin parçadan tikilmiş. □ ..Pərzad elə yaşı olduqca tafta tuman-köynək geysin. (M.F.Axundzadə).

tağ¹ [tağ] isim

Botanika. Qovun, qarpız, xiyar, pomidor və s. bostan bitkilərinin yerlə sürünən kolu. □ Pomidor tağı.

tağ² [tağ] isim fars

1. Bəzi binaların yarım-dairə şəklində olan damı; qübbə, günbəz. □ Hədsiz səslər bir-birinə qarışıb – hamamın tağlarına düşmüşdü.. (Y.V.Çəmənzəminli).
2. Körpünün iki dayağını birləşdirən qövsşəkilli hörgü.
3. Böyük qapıların adətən qövs şəklində olan üst hissəsi. □ Qəmərin nallarından qopan səs qala qapısının tağına düşüb cingildədi. (Y.V.Çəmənzəminli).
4. Sifət kimi: tavanı bu şəkildə olan; tağlı. □ İçərişəhərdə, yuxarı bazarda, Qoşa karvansaranın altında tağ bir zirzəmi vardı. (H.Sarabski).

tağ³ [tağ] isim

Saçın iki yerə ayrılan yeri; həmin hissələrdən hər biri. □ Əlilə tağını düzəldən zaman; Yaxından duyuldu ayaq səsləri. (M.Müşfiq).

tağalaq¹ [tağalax] isim

Sap, iplik və s. sarınan çarx. □ ..Arvad ayağa qalxdı və nə isə çaşqınlıqla cəhrənin ora-burasını, tağalağını, iyini, dəstəsini yoxladı. (Ə.Əbülhəsən).

tağalaq² [tağalax]