Tarix terminləri lüğəti

xalqçılıq

1. XIX əsrin II yarısında Rusiya inqilabi hərəkatında kəndli icmalarının rolunu idealizə edən ictimai-siyasi cərəyan və ideologiya.

Utopik sosializm ideyaları ilə iri mülkədar malikanələrinin ləğvində maraqlı olan kəndli tələblərini özündə birləşdirən X. həm təhkimçilik, həm də kapitalizmin inkişafına qarşı çıxaraq Rusiyanın “xüsusi inkişaf yolu”na malik olduğunu iddia edib. Yarandığı andan X. hərəkatı inqilabi və liberal qanadlara ayrılıb. Birinci qanadın əsas məqsədi kəndli inqilabının təşkili yolu ilə mütləqiyyətin devrilməsi olub, onun nümayəndələri XIX əsrin 60–80-ci illərində müxtəlif vasitələrlə bunu gerçəkləşdirməyə çalışıblar. Leqal fəaliyyət göstərən liberal xalqçılar isə dinc mübarizə vasitələrinə üstünlük veriblər. Lakin liberal qanad XIX əsrin 80-ci illərinədək X. hərəkatında elə də böyük rol oynamayıb. Yalnız inqilabi X. dərnəklərinin əksəriyyəti çarizm tərəfindən darmadağın edildikdən sonra liberallar önə çıxıblar.

2. Atatürkçülük ideologiyasının 6 əsas prinsipindən biri.

Atatürkçülükdə X. hər cür sosial bərabərsizliyə və silki imtiyazlara qarşı mübarizə aparmağı nəzərdə tutur, habelə Türkiyə cəmiyyətinin birliyini və xalqın suverenliyini (ali hakimiyyətin xalqa məxsus olduğunu) bəyan edir.

Həmçinin bax:

• xalq