Словари
Tarix terminləri lüğəti
imperializm
lat. imperium – hakimiyyət, hökmranlıq
Leninizmə görə, kapitalizmin ən yüksək, inhisarçı və son mərhələsi, sosialist inqilabının ərəfəsi; müasir elmi ədəbiyyatda isə qeyri-bərabər münasibətlərin dəstəklənməsinə yönəlmiş dövlət siyasəti.
“İmperiya” sözündən törəmə olan İ. termini ilk dəfə XVI əsrdə işlənib və ötən müddət ərzində mənası dəfələrlə dəyişib. XIX əsrin ortalarında “despotizm” məfhumunun sinonimi olan bu termin artıq həmin əsrin 80-ci illərində “imperiya ruhu, imperiya maraqlarının müdafiəsi” anlamında işlənməyə başlanıb. Onun publisistik klişedən elmi kateqoriyaya çevrilməsi prosesi 1902-ci ildə Con Hobsonun “İmperializm” monoqrafiyasının işıq üzü görməsi ilə başa çatıb. Belə ki, “bu və ya digər ölkənin öz hakimiyyət və nüfuzunu müstəmləkəçilik, hərbi qüvvə və digər vasitələrlə genişləndirməsi siyasəti” İ. adlandırılıb. İ. termini Avropa dövlətləri və Yaponiyanın XIX–XX əsrlərdə Asiya və Afrika ölkələrində yeritdikləri siyasi və iqtisadi hegemonluq siyasətinə daha çox aid edilir.
Tarix terminləri lüğəti