fars. xanə – ev + gah – isimlərin sonuna qoşularaq yer mənasını verən şəkilçi
Eyni təriqətdən olanların sığındığı, ibadət etdiyi və törənlər keçirdiyi tikili, sufilərin dini iqamətgahı.
X. “dərgah” (fars.) və “tekke” (türk.) də adlanır. Müsəlman ölkələrində yayılmış X.-lar öncə dərvişlərin sığınacaq yeri olub. Daha sonra onlar genişləndirilərək bütöv komplekslərə çevrilib. Mühüm sosial rola malik X.-lar müxtəlif funksiyalar (dini, ictimai və siyasi yığıncaqlar üçün yer, məktəb, xəstəxana, karvansara, xeyriyyə mərkəzi və s.) yerinə yetirib: burada zahidlərin hücrələri, məscid, türbə və kitabxana yerləşib. X. ianə və yardımlar hesabına fəaliyyət göstərib. Azərbaycanda orta əsrlərdən qalma Pirsaatçay X.-ı var.
Tarix terminləri lüğəti