Torpağın müxtəlif şum alətləri ilə (xış, cüt, kotan və s.) becərilməsində ev heyvanlarının dartı qüvvəsindən istifadəyə əsaslanan əkinçilik növü.
Erkən Tunc dövründə (e.ə. IV minilliyin sonu – III minilliyin əvvəli) meydana gəlmiş X.Ə. əl əməyinə əsaslanan toxa əkinçiliyini əvəzləməklə məhsuldarlığın kəskin artması ilə nəticələnib. X.Ə. dünyanın əksər bölgələri üçün səciyyəvi olub. Yalnız Amerika, Afrikanın tropik hissəsi və Okeaniyada avropalılarla ünsiyyətə qədər X.Ə. olmayıb.
Tarix terminləri lüğəti