Словари
Tarix terminləri lüğəti
qazı
ər. – icra edən
Müsəlman ölkələrində şəriət mühakiməsini həyata keçirən hakim.
Orta əsrlərdə Q. həmçinin mülki və cinayət işlərinə dair hökmlərin icrasına nəzarət, notarius funksiyalarını həyata keçirib, yetimlərə qəyyumluq edib. IX əsrdən Q.-nı xəlifə, sonrakı dövrlərdə isə dövlət başçısı təyin edib. XIX əsrin əvvəlində rus işğalından sonra Azərbaycanda Q.-nın funksiyası ailə, din və qismən vərəsəlik məsələləri ilə məhdudlaşdırılıb. Dünyəvi məhkəmə sisteminin inkişafı ilə əlaqədar analoji proses digər müsəlman ölkələrində də baş verib. XX əsrdə bir çox müsəlman ölkələrində (Misir, Tunis, Türkiyə və s.) şəriət məhkəməsinin ləğvi ilə Q. institutu da aradan qalxıb.
Tarix terminləri lüğəti