Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti

həcv

Bir şəxsə, ictimai quruluşa, yaxud həyatdakı mənfiliklərə qarşı yönəldilmiş kəskin satirik şeir.

H.-də şair qarşılaşdığı ədalətsizlikləri kinayə ilə tənqid edir. Belə şeirlərdə bəzən şəxsi motivlər üstün olur. H.-lərdə qeyri-etik, vulqar, kobud sözlərdən istifadə edilir. H.-lər qəsidə, qoşma, məsnəvi, müxəmməs şəkillərində də olur. Ədəbiyyatımızda Q.Zakir, S.Ə.Şirvani, A.Ələsgər və b. H.-lər yazıblar.

Niqtə gəl bülbüli-təbim ki, əcəb halətdir,

Qıl təkəllüm ki, çəkim nəzmə düri-qəltani.

Tazə işlər görünür sahəti-Şirvan içrə,

Özgə ayinü rəvişdə görürəm dövrani.

Xəlqi bidin eləyib gör necə bəylik həvəsi,

Tərk edib axirəti, cümlə tutub dünyani.

Cümlə biqeyrətü bihümmət olub xəlqi-cahan.

Cümləsi cifə üçün badə verib iymani.

Cəm olur on iki adəm ki, filani bəydir,

And içirlər qoyuban ortalığa Qurani.

Biri bəy olmaq üçün on ikisı kafər olur,

Tutar axır olan həm qəzəbi-rəbbani.

Bunların başçısı məlum çopur Əhməd bəydir,

Nəsli-insanda əcəbdir görürəm şeytani.

Ələ düşməz belə mərdudi-əzazilsurət,

Zahir eylər bu köpək aləm-ara Mərvani.

O qədər var təməi, molladan artıq həqqa,

And içər ovcuna bassan bir uduş həlvani... (S.Ə.Şirvani)

See also:

• epiqram
• ərzi-hal
• taziyanə