Словари
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti
XUDAYAD fars-ərəb.
xudayad sözündəndir.
Xudayad adının sonundakı d səsi dilimizin əsas fonetik qanunlarından olan karlaşma qanununa əsasən t kimi tələffüz edilmiş, sonradan Xudayat adı da rəsmi ad kimi formalaşmışdır. Xuda (bax: ad – XUDA) mənbə dildə Allah, Tanrı, yad sözünün isə əl anlamında olduğunu nəzərə alsaq, Xudayad kişi adı hərfi tərcümədə Allahın, Tanrının əli mənasındadır. Məlum olduğu kimi, dilimizdə ali yüngül olmaq ifadəsi geniş yayılmışdır. Əlin yüngül, uğurlu, düşərli, ruzili olması müqəddəs olanın – Allahın, Tanrının adı ilə əlaqədar Allah alini üstündan çakmasin; Tanrını ali üstümüzdadir kimi alqış məzmunlu ifadələr də az deyildir. Xudayad kişi adı Yaradanın, hər şeyə qadir olanın, ədalətli olanın əlinin uğurlu olması ilə əlaqədar kişi adlarındandır. Adın təhrif olunmuş formaları Xudayət, Xudat da sonradan müstəqil kişi adları kimi formalaşmışdır.
Azərbaycan şəxs adlarının izahlı lüğəti