Dictionaries
All dictionaries
ovalıq
Qurunun dəniz səviyyəsindən 200 m-ə qədər hündürlükdə yerləşən sahəsi.
Dəniz səviyyəsindən aşağıda olan O. da mövcuddur (məsələn, Azərbaycanda Xəzərsahili O.). Fiziki xəritədə O. yaşıl rənglə göstərilir. O.-ların səthi düzənlik, qismən təpəliklərdən ibarətdir və əsasən, çökmə süxurlarla örtülüdür. Yüksəklik və yaylalardan fərqli olaraq O.-lar akkumulyativ relyef formalarına aiddir. Bütün quru sahəsinin 32,3%-ni O.-lar təşkil edir.
Coğrafiya terminləri lüğətiovuntu metallurgiyası
yun. metallurgeo – metal emal edirəm
Metal ovuntularının alınması və onlardan məhsul hazırlanması texnologiyası, metallurgiyanın yeni sahəsi.
Adi metallurgiyada məmulatları əritmə, tökmə, qaynar basma, döymə üsulları ilə alırlar. O.M.-da isə məmulat çox kiçik diametrli toz dənəciklərinin soyuq basma və bişirilmə üsulu ilə hazırlanır. Bu, iqtisadi səmərəni artırır – tullantı olmur, maya dəyəri aşağı düşür; keyfiyyəti yüksəldir – məhsula istənilən elektrik və maqnit xassəsi verilir; metallarla qeyri-metalların kompozisiyasından vahid detal, məsələn, metal-keramik ucluqlar, özüyağlanan diyircəklər istehsal etmək imkanı yaradır.
Coğrafiya terminləri lüğətioykumen
yun. oikumene < oikeo – məskunlaşdırıram
Yerin insanlar tərəfindən daimi məskunlaşmış hissəsi.
Termin ilk dəfə e.ə. VI əsrdə yunanların yaşadıqları əraziləri dünyanın başqa hissələrindən fərqləndirmək üçün coğrafiyaşünas Miletli Hekateus tərəfindən işlədilib. Sonradan insanların məskunlaşdırdıqları bütün əraziləri O. adlandırmağa başlayıb. XIX əsrdə terminin digər Avropa dillərində yayılması nəticəsində onun ikili yazılış forması və müxtəlif izahları ortaya çıxıb. O. əvvəlki “məskunlaşmış dünya” mənasını saxlayıb. “Ekumen”ə isə digər coğrafi, dini, mədəni izahlar verilib; məsələn, Merriam-Vebster (ABŞ) lüğətinə “ekumen”in daha iki coğrafi-antropoloji izahı daxil edilib: a) dövlətin ən sıx əhaliyə və nəqliyyat şəbəkəsinə malik mərkəzi hissəsi; b) inkişafda geri qalmış qonşu regionların asılı olduqları yüksək səviyyəli mədəniyyət mərkəzi.
Coğrafiya terminləri lüğətiozlar
isv. as – tirə
Qədim buzlaq çöküntülərindən (qum, çınqıl, buzlaq daşı və s.) əmələ gələn uzun, ensiz və alçaq, dalğavarı tirələr.
O.-ın uzunluğu, adətən, 30-40 km-ə çatır, eni bir neçə m-dən bir neçə kilometrə qədər, hündürlüyü 15-50 m, bəzən 100 m-dək olur. Onlar İsveç və Finlandiyada, habelə Rusiyanın Avropa hissəsinin şimalında yayılıb.
Coğrafiya terminləri lüğətiozon
yun. ozon – iyli
Günəş şüalarının, işığın təsiri altında atmosferdə oksigenin modifikasiyası nəticəsində yaranan qaz.
O. xarakterik kəskin iyli mavi qazdır. Atmosferdən yüksək elektrik cərəyanı keçdikdən, məsələn, ildırım çaxdıqdan sonra da havada O.-un iyi duyulur.
See also:
Coğrafiya terminləri lüğətiozonometr
yun. ozon – iyli + yun. metron – ölçü
Atmosferdə ozonun miqdarını ölçən cihaz.
O.-in iş prinsipi atmosfer təbəqəsindən keçərkən ozonun zəiflətdiyi günəş və ya ay işığının intensivliyinin spektrin ultrabənövşəyi zolağında ölçülməsinə əsaslanır. Ozonun miqdarı cihaza çatan zəifləmiş işığın intensivliyinə görə təyin edilir.
See also:
Coğrafiya terminləri lüğətiozonosfer
yun. ozon – iyli + yun. sphaira – şar
Yerdə həyatı yüksək enerjili ultrabənövşəyi günəş radiasiyasından qoruyan ozon molekullarının sıx olduqları atmosfer qatı.
O. stratosfer təbəqəsinin 12-50 km hündürlüyündə yerləşir. Tropik enliklərdə qalınlığı 25-30 km, mülayim enliklərdə 20-25 km, qütb enliklərində isə 15-20 km arasında dəyişir. Ozon qatının kəşfi XX əsrin əvvəllərində fransız fizikləri Şarl Fabri və Anri Buissonun adı ilə bağlıdır. O. canlı orqanizmlərin həyatı üçün böyük təhlükə törədən yüksək miqdarda ultrabənövşəyi şüaları intensiv udur və təbəqədə temperaturun yüksəlməsinə səbəb olur. Buna görə də O.-i Yerin “qoruyucu örtüyü” adlandırırlar. Sənayenin yüksək inkişafı ilə əlaqədar ozon qatının nazikləşməsi problemi bəşəriyyəti narahat edən məsələlərdən biridir.
Coğrafiya terminləri lüğətiOrdinary level [ˈou-levəl] abbreviation, noun
short form O Level; (in Britain) a matriculation examination in a particular subject that is not sufficient for university entrance, for which A (= Advanced) levels are required: He has an O level in English.
az: orta səviyyə
ru: экзамен на обычном уровне
O, o [ou] noun
1 the 15th letter of the English alphabet: ‘Owl’ begins with an O.
az: ingilis dili əlifbasının on beşinci hərfi
ru: пятнадцатая буква английского алфавита
2 (spoken) zero (used when saying a telephone number): The code for Cambridge is o one two two three.
az: sıfır
ru: ноль
o [əu] interjection
an expression used when speaking to a person, thing etc.
az: o!, ooo! (nida)
ru: о!, ах!, ох!
O.K [ouˈkei] interjection, adjective, adverb
also okay
all right: Will you do it? O.K., I will; Is my dress O.K.?; That’s O.K. with/by me (= I agree).
az: yaxşı! olsun!
ru: хорошо, ладно; всё в порядке; правильно; согласен
♦ noun
approval: He gave the plan his O.K.
az: bəyənmə
ru: одобрение