Все словари

ramburs isim iqt. fr. rembourser - qaytarmaq, əvəzini ödəmək

Beynəlxalq ticarətdə alınan malın qiymətinin bank vasitəsilə ödənməsi.  □ Ramburs ödəmə.

rapid sifət tex. fr. rapide - cəld, sürətli

Sürətli kinoçəkiliş; saniyədə yüz və minlərlə tezlikli kadr çəkilişi; bəzən yavaşıdılmış hərəkət effekti yaradan çəkiliş üsulu. Bu effekti həm kamera ilə çəkiliş anında, həm də montaj zamanı yaratmaq mümkündür. □ Rapid çəkilişlər.

rasologiya isim tar.-fəls. lat. ratio – soy, növ, cins < ər. – baş, əmələ gəlmə + ...logiya

Antropologiyanın insan irqlərini, onların tarixi inkişafını və bu tarixdəki rolunu öyrənən sahəsi.

ratuşa isim tar. pol. ratusz < alm. Rathaus < Rat - məsləhət, məşvərət + haus - ev

Avropanın bəzi ölkələrində (Almaniya və b.) orta əsrlərdə şəhərlərdə yerli özünüidarə orqanı. □ Qülləli ratuşa binaları.

reaksioner sifət siy. fr. reactionnaire < lat. re… + actio

Siyasi mühafizəkarlığın tərəfdarı və ya iştirakçısı; siyasi, mədəni texniki və texnoloji tərəqqinin düşməni; əleyhdar, mühafizəkar. □ Reaksioner qruplar.

reaktologiya isim psix. yun. re – zidd + yun. actio – hərəkət + ...logiya

Psixologiyanın canlı məxluqların davranışını öyrənən sahəsi.

R.-nın əsasını rus alimi Konstantin Kornilov (1920) qoymuşdur. □ Reaktologiyanın banisi.

reanimobil isim tib. lat. reanimatio - orqanizmin canlanması + (avto) mobil

Hər hansı səbəbdən əziyyət çəkən xəstəyə yüksək ixtisaslı tibbi yardım edilənədək yardım etmək üçün xüsusi təchiz olunmuş reanimasiya maşını. □ Reanimobildə tibbi yardım.

referans isim inc.-təhs. ing. reference – arayış, çıxarış, istinad

1. Hər hansı şəxs, iş və fəaliyyətlə bağlı zəruri olan əvvəlki bilgi və ya sənəd. □ Kimdənsə referans almaq.

2. Dizayn və rəssamlıqda rəssamın ideyanı gerçəkləşdirmək üçün aldığı əlavə təsvir, foto və s.

R., adətən, ölçüləri, cizgiləri və s. dəqiqləşdirmək üçün lazım olur. □ Referansdan istifadə.

referi isim idm. ing. referee - hakim

İdman yarışına (boks, voleybol, tennis və s.) hakimlik edən şəxs. □ Referinin göstərişi.

rekorder isim texn. ing. recorder – yazmaq

Giriş siqnallarını daşıyıcılara yazan avadanlıq; səs və təsvirin yazılmasını təmin edən texnoloji sistem. □ Rekorder düyməsi.

reqaliya isim tar. lat. regalis - çara məxsus

1. Fərqləndirmə nişanları; monarxiya hakimiyyətinə məxsus zahiri nişanlar (taxt-tac, səltənət, möhtəşəmlik, çar geyimi və s.). □ Monarxın reqaliyası.

2. Keçmişdə Avropa ölkələrində dövlət başçılarının vergi almaq üçün xüsusi hüquq və imtiyazları. □ Reqaliyadan sui-istifadə.

reqtaym isim mus. ing. ragtaime < rag - parça, hissə + time - vaxt, temp, takt, vəzn

Amerika zəncilərinin şəhər məişət-rəqs musiqi forması.

Cazın “sələflərindən” biri olan R.-ın xarakterik cəhəti melodiyada bir-birinə uyğun olmayan iki ritmin “döyünməsidir”. Sonradan amerikalıların salon və bal rəqsinə çevrilmişdir. □ Reqtaym rəqsi.

relaksasiya isim tib. lat. relaxatio - gərginliyin azalması, zəifləmə

Hər hansı sistemdə itirilmiş müvazinətin tədricən bərpa olunması prosesi, gərginliyin aradan qaldırılması; bəzi cərrahiyyə əməliyyatları zamanı əzələlərin süni şəkildə yumşaldılması və tonusu aşağı salmaqla psixi gərginliyin çıxarılması. □ Əzələ relaksasiyası.

relevant sifət jurn. ing. relevant - yerinə düşən, işə aid olan

İnformasiya sorğusu ilə alınan cavabın məna və mahiyyətcə uyğunluğu. □ Relevant rəy sorğusu.

reliket isim biol. lat. relictum - qalıq

Keçmiş geoloji dövrlərdən qalmış və yeni bioloji mühitə uyğunlaşmış müasir bitki və heyvan növləri; qədim epoxaların qalıqlarını özündə saxlayan predmet və ya orqanizm. □ Reliket tapıntısı.