Все словари

əbyəz [əbyəz] sifət ərəb

Arxaizm. Klassik ədəbiyyatda bəyaz, ağ mənasında işlənmişdir. □ Ey zülfi siyəh, sinəsi əbyəz, gözü alə; Nə türfə cavansan! (M.P.Vaqif).

əcaib [əca:yip] sifət ərəb

1. Çox qəribə, çox təəccüblü, qeyri-adi, görünməmiş. □ Əcaib heyvan. İşarə verildi və kiçik təyyarələr bir-birinin ardınca əcaib rəngarəng quşlar kimi havaya uçdu. (M.Rzaquluzadə).
2. Zərf kimi: çox qəribə, çox təəccüblü, qeyri-adi. □ Əcaib danışmaq. Əcaib görünmək.
3. İsim kimi: görünməmiş şey, çox qəribə şey, çox təəccüblü şey, qeyri-adi şey. □ Yetim əlində qoğal, əcaib! (Atalar sözü).
4. Heyranedici, misilsiz, xariqüladə, valehedici. □ Bu gün bir əcaib gözəl sevmişəm; Beləsi olmaz heç vilayətdə. (M.P.Vaqif).

əcaibxana [əca:yipxana] isim ərəb/fars

Arxaizm. Klassik ədəbiyyatda muzey mənasında işlənmişdir. □ Bir sözlə, doqqaz kəndin əcaibxanası, qəzeti, telefon və teleqrafı idi. (Mir Cəlal).

əcaib-qəraib [əca:yip-qəra:yip] sifət ərəb

Çox qəribə, çox təəccüblü, qeyri-adi, görünməmiş; əcaib. □ Sənin kəmalında, fikrin içində; Əcaib-qəraib hallar oynaşır. (Aşıq Pəri).

əcaiblik [əca:yiplix'] isim

Əcaib şeyin hal və keyfiyyəti.

əcdad [əjdat] isim ərəb

Ata-babalar, ulu babalar. □ Böyük əcdadını gətirib yada; Oynat qılıncını göydə, havada. (S.Rüstəm).

əcəb [əcəp] sifət ərəb

1. Klassik ədəbiyyatda təəccüblü, qəribə; əyləncəli, məzəli mənalarında işlənmişdir. □ Zahida, sən ki bilirsən özünü hal əhli; Bir öz əhvalını bilməzsən, əcəb halın var. (S.Ə.Şirvani).
2. Çox yaxşı, çox gözəl, əla. □ Əcəb mənzərədir. Əcəb kitabdır.
3. Modal söz kimi: görəsən (təəccüb bildirir). □ Əcəb, nə oldu ki, gəlib çıxmadı?
4. Modal söz kimi: bəli, hə (təsdiq bildirir). □ – Sən yemək yeyəcəksənmi? – Əcəb.
5. İntonasiyadan asılı olaraq təəccüb, narazılıq, bəzən istehza, kinayə bildirir. □ Əcəb işə düşdük?! Əcəb bizi avara qoydun! Əcəb adamsan! Əcəb xanəndə imiş! Əcəb işdir! Əcəb intizamlı imişsən!

əcəba [əcəba:] ədat ərəb

Sual cümlələrində təəccüb, şübhə, tərəddüd bildirir – görəsən, aya. □ Əcəba, bu gün yağış yağacaqmı? Əcəba, onların gəlişindən məqsəd nədir?

əcəbcə [əcəpcə] sifət

1. Klassik ədəbiyyatda təəccüblü, qəribə; əyləncəli, məzəli; əcəb mənalarında işlənmişdir. □ Əcəb halın var, ay molla; Əcəbcə ruzigarın var! (Ə.Nəzmi).
2. İntonasiyadan asılı olaraq təəccüb, narazılıq, bəzən istehza, kinayə bildirir. □ Əcəb halın var, ay molla; Əcəbcə ruzigarın var! (Ə.Nəzmi).

əcəl [əcəl] isim ərəb

Hər bir canlının, xüsusən insanın qabaqcadan qədərlənmiş ölüm vaxtı; ümumiyyətlə, ölüm, ölüm çağı. □ Keçinin əcəli çatanda çobanın çomağına sürtünər. (Atalar sözü).

əcələli [əcələli] sifət

Tələsik, təcili, təxirəsalınmaz. □ Yox, bir belə müddət gözləməyi mən bacarmayacağam. İşim əcələlidir. (Ə.Haqverdiyev).

əcəlmayallaq [əcəlmayallax']

əcəlmüəlləq [əcəlmüəlləq] isim ərəb

Gözlənilməyən, təbii olmayan ölüm.

əcəlsiz [əcəlsiz] zərf

Əcəli çatmadan, vaxtsız, vaxtı çatmadan. □ Gedirəm, yolum budu; Dərd budu, zülüm budu; Sən sevəsən, yad ala; Əcəlsiz ölüm budu; (Bayatı).

əcəm [əcəm] isim ərəb

1. Arxaizm. Keçmişdə ərəb olmayan xalqlara və onların nümayəndələrinə, xüsusən, iranlılara, İran əhalisindən olan adamlara verilən ad. □ Məndən salam olsun əcəm oğluna; Meydana girəndə meydan mənimdir. (“Koroğlu”).
2. Tarix. İran. □ Leyli-Məcnun Əcəmdə çoxdur; Ətrakdə ol fəsanə yoxdur. (M.Füzuli).