Все словари

çil¹ [çil] isim

1. Dəridə, əksərən üzdə əmələ gələn qəhvəyi və ya sarımtıl rəngli xırda ləkələr, çillər; ləkə, xal. □ ..üzündə çopura oxşayan çil vardı. (Mir Cəlal).

2. Sifət kimi: müəyyən rəngdə olan heyvanların, əksərən quşların tükləri içində başqa rəngdə xırda ləkələr, xallar. □ Çil xoruz.

3. Parça üzərində, əksərən dairəvi şəkildə olan başqa rəngli xırda xallar. □ Parçanın çilləri.

çil² [çil] isim

Zoologiya. Tetraquşular ailəsindən ala-bəzək kiçik meşə quşu.

çil³ [çil] isim  

Botanika. Kökümsovlu çoxillik ot bitkisi.

çilçıraq [çilçırax] isim

Bir neçə lampadan (keçmişdə şamdan) ibarət asma tavan çırağı, qəndil, lüstr, avizə. □ Qızın bəxti ağ olsun! Qohumları sağ olsun! Qızın getdiyi yollar; Görüm çilçıraq olsun. (Xalq mahnısı).

çilçıraqban [çilçıraxban] sifət

İşıqlı, çıraqban. □ Çilçıraqban küçə.

çilçıraqlı [çilçıraxlı] sifət

1. Çilçırağı olan. □ Geniş otaqda çilçıraqlı lampa yanırdı. (S.Rəhimov).
2. İşıqlı, çıraqban. □ Təkcə çilçıraqlı Bakıya, onun ağuşunda qatarlanmış möhtəşəm binalara bir daha nəzər salmaq kifayətdir.

çil-çil [çil-çil] sifət

Çoxlu çili olan, çil basmış, çil. □ Çil-çil toyuq. Çil-çil xoruz.

çilə [çilə] isim

1. Kotanın bıçaq, qoşqu qarmağı və s. bərkidilən uzun tirdən ibarət hissəsi. □ Yoxlama zamanı kultivatorun çiləsi .. və çərçivəsi üfüqi vəziyyətdə olmalıdır.
2. Böyük dərd, əzab. □ Mən qürbətdə ölərsəm qəlbinə salma çilə; Söylə, dostlar gömməsin nəşimi torpaqlara. (A.İldırım).

çiləgən [çiləgən] isim

Suvağı saxlamaq üçün onun altına vurulan nazik, ensiz taxta.

çiləmə

çiləmək [çiləməx'] feil

1. Sıçrantı halında, damcı-damcı tökmək, səpmək, sıçratmaq. □ Başına odekolon çiləmək.
2. Az-az, seyrək-seyrək yağmaq, səpələmək (yağış haqqında). □ Hava çiləyir.
3. Məcazi mənada: səpələmək. □ ..Bulanıq suya nə qədər nur çilədisə, onu parıldada bilmədi. (Ə.Vəliyev).

çilənmə

çilənmək [çiləmməx'] feil

1. Damcı-damcı, sıçrantı halında tökülmək; səpilmək. □ Bəzən su damcıları yağış halında fəhlələrin üstünə səpələnir, üz-gözlərinə çilənirdi. (M.Hüseyn).
2. Məcazi mənada: səpilmək. □ Günəş elə bil ki, aşağı endi; Elə bil, daha gur işıq çiləndi. (N.Xəzri).

çiləyən [çiliyən]

çiləyici [çiləyici] isim

1. Maye çiləmək üçün cihaz; pulverizator. □ Kimi əlindəki çiləyiciyə maye tökür, kimi pambıq kollarına dərman çiləyirdi.
2. Sifət kimi: maye çiləyən. □ Çiləyici aparatlar.

çilik [çilix'] isim

Əl ağacı, əsa. □ ..Molla Cəfər əlindəki çilik ilə ulağın başını öz evinə tərəf qaytarıb yapışdı Qasım kişinin yaxasından.. (C.Məmmədquluzadə).

çilik-çilik [çilix'-çilix'] zərf

Parça-parça, tikə-tikə. □ ..Çox artıq danışarsan, durub, hamısını çilik-çilik eylərəm. (N.Vəzirov).