Все словари

çarpayı [çarpayı] isim fars

Yataq mebeli, dörd-ayaqlı dəmir və ya taxtadan yataqlıq. □ Uşaq çarpayısı. Taxta çarpayı.

çarpayılıq [çarpayılıx] isim

Rəqəmlərdən sonra gələrək xəstəxanada neçə xəstənin müalicə olunduğunu bildirir. □ 300 çarpayılıq xəstəxana.

çarpaz [çarpaz] sifət

1. Bir-birini kəsib keçən, xaç şəklində; xaçvarı, çataq. □ Çarpaz cizgilər.
2. Biologiya. Çarpaz cütləşdirilmiş və ya çarpaz tozlandırılmış. □ Çarpaz cütləşdirmə.
3. Biologiya. Zərf kimi: çarpaz cütləşdirilmiş və ya çarpaz tozlandırılmış. □ Miçurin bu iki bitkini bir-birilə çarpaz tozlandırmağa başladı. (M.Axundov).
4. Düymə, ilgək.

çarpazlama

çarpazlamaq [çarpazdamax] feil

Bir-birinin üstünə xaçvarı qoymaq, çarpaz etmək; çataqlamaq. □ Nökər Cəfərin qollarını burub dalında çarpazladı. (M.İbrahimov).

çarpazlanma

çarpazlanmaq [çarpazdammax] feil

1. Xaçvarı şəkildə bir-birinin üstünə qoyulmaq, çarpaz edilmək; çataqlanmaq.
2. Üzərindən atmaq.

çarpazlaşdırılma

çarpazlaşdırılmaq [çarpazdaşdırılmax] feil

çarpazlaşdırma

çarpazlaşdırmaq [çarpazdaşdırmax] feil

1. Çarpaz etmək, xaçvarı qoymaq. □ Əllərini sinəsində çarpazlaşdırmaq.
2. Biologiya. Yeni heyvan, bitki növü və ya cinsi almaq üçün müxtəlif növdən, cinsdən olan heyvanları cütləşdirmək və ya bitkiləri tozlandırmaq. □ Qarabağ atı ilə ərəb atını çarpazlaşdırmaq.

çarpazlaşma

çarpazlaşmaq [çarpazdaşmax] feil

1. Bir-birini kəsmək, bir-birinin üstündən xaçvarı keçmək; kəsişmək. □ Dəmiryol xətlərinin çarpazlaşdığı yerdə qaranlığın içərisindən bir səs eşitdilər. (Ə.Sadıq).
2. Biologiya. Cütləşmə və ya tozlanma nəticəsində bir-birilə birləşmək (müxtəlif növdən, cinsdən olan heyvanlar və ya bitkilər haqqında). □ Hind-Çin və Afrika pambıq bitkiləri bir-birilə asanlıqla çarpazlaşır.
3. Dilçilik. Birləşmə prosesində bir-birinə qarşılıqlı təsir göstərmək (bu proses nəticəsində iki və ya bir neçə dilin, dialektin biri, bir qayda olaraq, aradan çıxır).

çarpılma

çarpılmaq [çarpılmax] feil

Zərblə, şiddətlə dəymək, toxunmaq, toqquşmaq, vurmaq. □ Dəniz yavaş-yavaş uğuldayır, dalğalar zərblə qayalara çarpılaraq şırıldayırdı. (M.Hüseyn).