Jurnalistika terminləri lüğəti

podkastinq

ing. iPod – mediaoxucunun ticarət markası + ing. broadcast – yayım

Mu­siqili internet radiosu, yaxud tele­vi­ziyası üslubunda audio və ya videofayllar cərgə­sinin yaradılması və şəbəkədə ya­yıl­ması prosesi.

poçt serveri

Əsas funksiyası gələn elektron məktubların ünvanlarını tanımaq, onları daxili şəbəkədə bu ünvanlar üzrə bölüşdürmək, habelə yazılmış məktubları ünvanlarına göndərmək olan server.

P.S. məktublarla birlikdə gələn spamların və ziyanlı proqramların qarşısını alır, elektron poçtda saxlanılan informasiyaları kənar­dan icazəsiz müdaxilədən qoruyur.

poçt sirri

polemika

yun. polemikos – döyüşkən, düş­mən münasibət bəsləyən

İştirakçıların həqiqəti tapmağa deyil, qarşı mövqeyin tərəfdarları üzərində qələbə qazanmağa kökləndiyi mübahisə.

Qələbəyə kök­lən­miş mübahisə, bir qayda olaraq, faktlar ətrafında deyil, dəyərlər, ideallar, mənəvi prinsiplər ətrafında aparılır; məsələn, sosial ədalət, demokratik idarəçilik for­ma­ları, seçki sistemi haqqında müba­hi­sə­lər – P.-dır. P. digər mübahisə for­­ma­larından kəskinliyi ilə fərqlənir, lakin cəmiyyətdə qəbul olun­muş ədəb qaydalarından kə­nara çıxmır.

poliqrafiya

yun. polys – çox + yun. grapho 

Yazıram, təsvir edirəm) – çap məh­sul­larının (qəzet, jurnal, kitab və s.) istehsalı üçün texniki vasitələr, avadanlıqlar, üsullar və proseslərin məcmusu, sənayenin bir sahəsi.

P.-da istehsal prosesi bir neçə mərhələdən ibarətdir: çap formalarının hazırlanması, bu formalar əsasında çapın həyata keçirilməsi, məhsulun bütün ele­mentlərini birləşdirməklə onun hazır vəziy­yətə gətirilməsi.

poliqrafiya dizaynı

Materialın, əsərin ma­ketinin texniki tələblər və sifarişçinin istəyi nəzərə alınmaqla qrafik tərtibatı.

populizm

lat. populus – xalq

1. Xalq küt­lələrinin maraqlarını müdafiə etməyə və onları hakim zümrənin maraqlarına qarşı qoymağa yönəlmiş ictimai fəaliyyət, siyasi doktrina.

P. ideyaları XIX əsrin sonla­­rın­dan etibarən genişlənməyə başlayıb. Bu ideyalar öz əksini daha çox müxalif li­der­lərin çıxışlarında, KİV-in bürokratiyanı ­kəs­­­kin tənqid edən, hakimiyyət orqan­larına inamsızlıq yaradan yazılarında tapır. Politologiyada P.-ə fərqli baxış bucaq­la­rından yanaşma mövcuddur: o, «birbaşa demok­ratiya»nın ən uğurlu modelindən tutmuş «demaqogiya»ya qədər ziddiyyətli qiy­mət­lərə layiq görülür. 

2. Çıxışlarda, məqalələrdə xalqa müraciət, ritorik üslub.

3. İnsanlarda ciddi problemlərin asanlıqla həll olunacağına sadəlövh inam forma­laş­dırmaqla xalq kütlələrinin rəğbətini qazanmaq cəhdi.

populyarlıq

lat. populus – xalq

Geniş kütlənin rəğbətini qazanma, dəbdə ol­ma.

P. insana da, onun yaradıcılıq məh­su­luna da aid edilə bilər: populyar müəllif, populyar əsər və s. Bəzən P.-la məşhurluq eyniləşdirilir. Ancaq bu iki anlayış arasında fərqlər var; məs.: P., adətən, müəyyən müddətdən sonra keçir, məşhurluğun isə ömrü uzun olur.

pop-ap

ing. pop up – tullanıb çıxmaq, qalxmaq

pornoqrafik materiallar

yun. pornos – satılan + yun. grapho – yazıram, təsvir edirəm

Əsas məzmunu seksual müna­sibətlərin anatomik və fizioloji cəhətlərinin kobud, ləyaqətsiz təsviri olan bədii, foto, rəsm əsərləri, kütləvi informasiya vasitə­ləri məhsulları, digər materiallar.

pornoqrafiya

yun. pornos – satılan + yun. grapho – yazıram, təsvir edirəm

Seksual münasibətlərin anatomik və fizioloji ­cə­­­hət­­lərinin kobud, ləyaqətsiz şəkildə təsviri.

P. bir çox ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda qadağandır, digər ölkələrdə (Şimali Amerikada, Avropada) ona mü­əy­yən yaş məhdudiyyəti qoymaqla icazə ­ve­rilir.

port

lat. portus – liman, körpü

1. Kom­püterə xaricdən hər hansı avadanlıq ­qoş­­­maq və bu avadanlıqla kompüter ara­sında informasi­ya mübadiləsini təmin et­mək üçün elektron qurğu.

portağal televiziyası

Verilişlərində mətn­­lə görüntünün süni şəkildə, tam üst-üstə düşdüyü primitiv televiziya.

Əgər jurnalist «por­tağal» deyirsə, ekranda ­por­tağal göstərilir, o, «alma» deyən kimi ­ek­rana alma görüntüsü gəlir. Televiziya mü­­­təxəssisləri veri­liş­lərdə mətnlə video­sıra arasında müəyyən balansın sax­lan­masını vacib sayırlar, lakin onların sadəcə ardıcıllıqla bir-birini təkrar­lamasını qeyri-professionallıq kimi qiymət­ləndirirlər.

portal

lat. porta – qapı, darvaza

İnternet şə­bəkəsində istifadəçiyə bir çox xidmət növ­lərindən istifadə imkanı verən inte­r­ak­tiv, çoxşaxəli, mürəkkəb strukturlu sayt.

P. bir neçə saytdan da ibarət ola bilər. Onun yaradılmasında əsas məqsəd fərqli xidmət növləri təqdim etməklə is­tifa­də­çilərin sayını mümkün qədər artır­maqdır. P. eyni zamanda bələdçi rolunu oynayaraq asanlıqla başqa saytlara keçid imkanı yaradır, internetdə informasiya ­ax­tarışını asanlaşdırır və bununla əlavə isti­fadəçilər cəlb edir. Müxtəlif mövzuları əhatə edən, geniş dairənin maraqlarına hesablanmış P. üfüqi, ayrı-ayrı mövzular üzrə maraqları təmin edən P. isə şaquli P. adlanır.

portativ

fr. portatif < lat. porto – daşıyıram

Kiçikölçülü, yığcam, daşınması rahat olan; məs.: P. kamera, P. maqnitofon.