Reklam
Reklam

Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti

yanıltmac

Uşaq folkloru janrlarından biri: eyni və ya oxşar sәslәnәn sözlәrin təkrarlandığı kiçikhəcmli nəzm və ya nəsr əsəri.

Yanıltmacın əsas xüsusiyyəti ifrat alliterasiyadan istifadə yolu ilə mətnin tələffüzünü çətinləşdirməkdir; məs.: Ay ağquyruq qırqovul, qara qılquyruq qırqovulu gördünmü? Tələffüzü çətinləşdirən əsas məqamlar bunlardır: 1) səs məx­rəci yaxın olan samitlərin (q-ğ, s-ş-z və s.) yanaşı iş­lən­məsi: Aşpaz Abbas aş asmış, asmışsa da, az asmış; eyniköklü söz­lərin və ya eyni sözün mürəkkəb qrammatik formalarının ya­naşı işlənməsi: Ocağı qığılcımlandırma, sən qığıl­cımlandırsan da, qığılcımlanacaq, qığılcımlandırmasan da, qığılcım­la­na­caq. Fonetik xüsusiyyətə önəm verilməsi yanıltmacın məz­mununu arxa plana çəkir. Bununla belə, həm şifahi, həm də yazılı ədəbiyyatda komik məzmunlu, maraqlı yanıltmaclara rast gəlinir. Yanıltmacdan azyaşlı uşaqların tələffüz və dik­siyasını inkişaf etdirmək üçün tədris materialı kimi də istifadə olunur.

Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti