Lüğət seçin
Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti
metafor
yun. metaphora – köçürmə
Məcazın növlərindən biri: əşya və ya hadisənin müəyyən bir əlamətinin digər əşya və ya hadisənin üzərinə köçürülməsi.
Şərq ədəbiyyatında, həmçinin Azərbaycan ədəbiyyatında metafora istiarə də deyilir. “İstiarə” sözünün də ərəbcədən tərcüməsi “köçürmək” mənasındadır; nümunə:
Arandan yaylağa tələsir yağış,
Şirin qaqqıltıdan göylər doymamış
Durnalar səf çəkib ötdü deyərlər. (H.Arif)
Burada insana xas olan əlamətlər (tələsmək, doymaq) təbiət hadisəsinin üzərinə köçürülüb. Yağış buludunun sürətli şəkildə arandan yaylağa tərəf hərəkət etməsini şair bu şəkildə daha qüvvətli ifadə edə bilib. Metafora gizli bənzətmə də deyilir, çünki burada bənzətməyə xas olan “kimi”, “tək” qoşmalarından istifadə edilmir, varlıqlar arasındakı əlaqə, oxşarlıq vurğulanmır. Klassik ədəbiyyatda çox vaxt “göz” əvəzinə “nərgiz”, “saç” əvəzinə “sünbül”, “sevgili” əvəzinə “gül”, “pəri”, “büt”, “mah”, “ulduz” sözlərindən istifadə olunur ki, bunlar da metafordur.
Həmçinin bax:
Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti