Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti

feilin şəkilləri

İş görənin (subyektin) görülən işə (hərəkətə) münasibətini bildirən feilin təsriflənən formaları.

Azər­baycan dilində feilin altı şəkli vardır: əmr şəkli, xəbər şəkli, arzu şəkli, vacib şəkli, lazım şəkli, şərt şəkli. Əmr və xəbər şəkillərinin xüsusi şəkilçiləri yoxdur. Ancaq xəbər şəklində zaman şəkilçiləri işlənir. Xəbər şəklindən başqa, feilin heç bir şəkli zaman şəkilçisi qəbul etmir. Yəni digər feil şəkilləri zamana görə dəyişə bilmir. Ancaq hamısının məzmununda gələcək zaman anlayışı olur. Feilin şəkillərinin sxemi:

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + şəxs şəkilçisi = Əmr şəkli (yaz-ım)

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + zaman şəkilçisi + şəxs şəkilçisi = Xəbər şəkli (yaz-dı-m)

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + a² (-ya) + şəxs şəkilçisi = Arzu şəkli (yaz-a-m)

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + malı² + şəxs şəkilçisi = Vacib şəkli (yaz-malı-yam)

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + ası² + şəxs şəkilçisi = Lazım şəkli (yaz-ası-yam)

Feil kökü (və ya başlanğıc forması) + sa² + şəxs şəkilçisi = Şərt şəkli (yaz-sa-m)

Həmçinin bax:

• feilin əmr şəkli
• feilin xəbər şəkli
• feilin arzu şəkli
• feilin vacib şəkli
• feilin lazım şəkli
• feilin şərt şəkli
• təsriflənən feillər