Все словари

fənəryandıran [fənəryandıran] isim

Arxaizm. Küçə fənərlərinin sazlığına və yanmasına nəzarət edən adam.

fənn [fənn] isim ərəb

1. Elm, bilik sahəsi, tədris obyekti. □ Riyaziyyat fənni. Zoologiya fənni.
2. Hiylə, kələk, fırıldaq, dolab, qurğu, biclik. □ Yaman gündə tamam durub kənara; İstər bir fənn ilə özün qurtara. (Q.Zakir).
3. Elm, texnika, bilik. □ Bəlkə bir vaxt elm və fənn bərəkətindən bu işlər düzələ. (C.Məmmədquluzadə).

fəraq isim ərəb

Arxaizm. Ayrılıq, hicran, firqət.

Mənə hicran məşəqqətdir, fəraqın dərdi möhnətdir,

Nigarım xeyli müddətdir neçin gəlməz, neçin gəlməz? (X.Natəvan)

fəramuş [fəra:muş] isim fars

Klassik ədəbiyyatda unutma, yaddan çıxarma mənalarında işlənmişdir. □ Düşməyir əsla birinin yadına! Oldu fəramuş bu bizim köhnələr! (Ə.Nəzmi).

fərar [fərar] isim ərəb

Gizlicə qaçma. □ O vaxtdan Seyid Cəmaləddin İstanbula fərar etdi. (C.Cabbarlı).

fərari [fəra:ri] isim ərəb

1. Hərbi xidmətdən boyun qaçırmaq məqsədilə hərbi hissədən özbaşına gedən, fərar edən əsgər. □ ..Bundan sonra fərariləri gizlədən bütün dağ kəndləri topa tutulacaq. (Ə.Məmmədxanlı).
2. Sifət kimi: hərbi xidmətdən boyun qaçırmaq məqsədilə hərbi hissədən özbaşına gedən, fərar edən. □ Fərari əsgər.
3. Məcazi mənada: öz vətəndaşlıq borcunu, xidməti və ya ictimai vəzifələrini yerinə yetirməkdən boyun qaçıran adam. □ ..Mən hələ fərarilərin ucbatından nə qədər əziyyət çəkdiyimizi demirəm. (M.Hüseyn).

fərarilik [fəra:rilix'] isim

Əsgərlikdən qaçma və ya boyun qaçırma. □ ..İş tərsinə döndü, cənab nazir, yoldaşları qiyam qaldırıb Mustafanı qaçırtdılar və o gündən hissələrdə kütləvi fərarilik başlandı. (Ə.Məmmədxanlı).

fərasət [fəra:sət] isim ərəb

Dərhal anlama, başa düşmə, dərk etmə, qavrama bacarığı, zehin itiliyi, ayıqlıq; ağıl, dərrakə. □ ..Bu qədər uşaq içində hər kəs Qəhrəmanın zehnindən, fərasətindən, dərsindən danışırdı. (S.Rəhimov).

fərasətli [fəra:sətdi] sifət

Dərhal anlayan, başa düşən, dərk edən, qavrayan; itizehinli, dərrakəli, ayıq. □ Fərasətli uşaq birinci qaçışından bəllidir. (Atalar sözü). Fərasətli buzov iki inəyi əmər. (Atalar sözü).

 fərasətsiz [fəra:sətsiz] sifət

Fərasəti olmayan, dərrakəsiz, bacarıqsız, zehni küt. □ Fərasətsiz adam.

fərd [fərd] isim ərəb

1. Ayrıca adam, şəxsiyyət. □ Qəm yemə, xəstə Vidadi, görüb ədanı kəsir; Haqqa ixlas ilə meydanə girən fərd olmaz. (M.V.Vidadi).
2. Müstəqil halda mövcud olan orqanizm; varlıq. □ Saf halda çoxaltma üsulunda cütləşdirilən fərdlər (inək, yaxud camış və törədici dölçülər) eyni cinsdən olurlar.
3. Klassik ədəbiyyatda yalqız, tək, tayı-bərabəri olmayan mənalarında işlənmişdir. □ Derdim ki, bəla yolunda fərdəm; Eşq içrə sənə şəriki-dərdəm. (M.Füzuli).
4. Ədəbiyyatşünaslıq. Klassik Şərq (o cümlədən Azərbaycan) ədəbiyyatında bir beytdən ibarət şeir forması. □ ..Aşiqəm mən sənin ixtilatına; Nəzminə, fərdinə, xoş əbyatına. (Aşıq Ələsgər).

fərdi [fərdi] sifət ərəb

1. Yalnız bir fərdə (şəxsə) xas olub onu başqalarından fərqləndirən; şəxsi. □ Fərdi üslub.
2. Xüsusi istifadədə olan; ümumi olmayan; şəxsi. □ Fərdi avtomaşın. Fərdi təsərrüfat. Fərdi həyətyanı sahə.
3. Kollektiv tərəfindən deyil, ayrı-ayrı şəxslər tərəfindən həyata keçirilən. □ Fərdi inşaat.
4. Ayrılıqda hər bir adama aid olan; xüsusi. □ Fərdi plan. Fərdi öhdəlik.

fərdiləşdirmə

fərdiləşdirmək [fərdiləşdirməx'] feil

1. Səciyyəvi fərdi əlamətlərinə görə fərqləndirmək. □ Surətlərin dilini fərdiləşdirmək.
2. Ayrı-ayrı adamlar, şeylər üçün xüsusiləşdirmək. □ Şagirdlərlə məşğələni fərdiləşdirmək.

fərdiyyət [fərdiyət] isim ərəb

1. Bir şəxs və ya hadisəni başqalarından ayıran səciyyəvi və tipik xüsusiyyətlərin məcmusu; təklik.
2. Fərdi, özünə xas əlamət və xüsusiyyətləri olan şəxs; şəxsiyyət, fərd.