Dictionaries
Jurnalistika terminləri lüğəti
reklamı qadağan olunmuş hərəkətlər
İstehlakçının mənəviyyatına, fiziki və psixoloji sağlamlığına mənfi təsir göstərən, ona zərərli vərdişlər aşılayan, ictimai təhlükəsizlik və ətraf mühit üçün potensial təhlükə yaradan hərəkətlər.
Belə məhdudiyyətlər ayrı-ayrı əhali qruplarına ünvanlanmış reklam müraciətlərinə də şamil edilər bilər: məsələn, televiziya reklamlarında həyat və sağlamlıq üçün təhlükəli olan hərəkətlər göstərməklə yetkinlik yaşına çatmayanları onları təkrarlamağa sövq etmək qadağandır.
Jurnalistika terminləri lüğətireklamı qadağan olunmuş məhsullar
Ölkədə mülki dövriyyəsinə yol verilməyən əşyalar, habelə istehlakçının mənəviyyatına, fiziki və psixoloji sağlamlığına mənfi təsir göstərən, ona zərərli vərdişlər aşılayan, ictimai təhlükəsizlik və ətraf mühit üçün potensial təhlükə yaradan əmtəələr.
Buraya hərbi təyinatlı bütün növ silahlar, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular, pirotexnik vasitələr daxildir. R.Q.O.M.-ın siyahısı icra hakimiyyəti tərəfindən tərtib olunur və dövri nəşrlərdə dərc edilir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətirekreativ funksiya
lat. recreation – bərpa
Auditoriyanı əyləndirməkdən, onun istirahətinin təşkili və mənəvi qüvvələrinin bərpasını təmin etməkdən ibarət jurnalistika funksiyası.
Rekreativlik bütünlükdə mədəniyyətə xas olan, geniş mənaya malik funksiyalardan biridir. O, bərpaedici rol oynamaqla yanaşı, insanların mənəvi inkişafına xidmət edir. Lakin bir sıra media mütəxəssisləri, xüsusilə teleradiokompaniya rəhbərləri bu termini dar mənada qavrayır. Nəticədə medianın rekreativ (əyləndirmə) funksiyası faktik olaraq «bulvar jurnalistikası»na xas olan metodlar, elementlərlə səhv salınır. «Əyləndirici proqramlar» adı altında şou-ulduzların intim həyatları, parapsixoloqlar və ekstrasenslərin törətdiyi möcüzələr haqqında çoxsaylı verilişlər, müğənnilərin iştirakı ilə saatlarla davam edən «çal-çağır» proqramları buna əyani misaldır.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətirekvizit
lat. requisitum – tələb olunan, zəruri
1. Sənədin etibarlı sayılması üçün hüquqi baxımdan zəruri olan məlumatlar toplusu.
Yazılı informasiya sorğusunda belə R.-lərə jurnalistin müraciət etdiyi orqanın adı, habelə onun öz adı, soyadı və ünvanı misal ola bilər.
2. Televiziya verilişində, kino və fotoçəkilişdə studiyada, yaxud pavilyonda, tamaşa zamanı səhnədə tələb olunan zəruri əşyalar.
Çox vaxt həm həqiqi, həm də butafor (süni) əşyalara R. deyilir. Lakin professional mühitdə onları bir-birindən ayırmaq üçün, adətən, məhz həqiqi əşyaları R. adlandırırlar.
Jurnalistika terminləri lüğətireplika
lat. replico – təkrar edirəm, cavab verirəm
1. Danışanın, natiqin çıxışı və ya tamaşa zamanı digər şəxsin atmacası, qısa etirazı.
2. Səhnədə aktyorun tərəf-müqabilinin sözlərinə cavabı, habelə personajın axırıncı sözləri (həmin sözlərin ardınca digər personajın sözləri gəlir).
3. Musiqi frazasının başqa pərdədə və ya səslə təkrar edilməsi.
4. Müəllif əsərinin orijinaldan yalnız xırda detalları, yaxud ölçüləri ilə seçilən təkrarı.
Jurnalistika terminləri lüğətireportaj
fr. reportage < lat. reporto – bildirmək, xəbər vermək
Aktual olay barədə ətraflı məlumat verən material, jurnalistikanın informasiya janrlarından biri.
Bu janrın əsas xüsusiyyətləri onun operativliyi və müəllifin təsvir etdiyi hadisənin şahidi, yaxud iştirakçısı olmasıdır. R.-da hadisələrə müəllif baxışı, faktların seçim üsulu, detallar mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda müxtəlif kütləvi kommunikasiya kanalları ilə (qəzet-jurnal, radio, televiziya, internet) yayılmaq üçün hazırlanan R.-lar arasında spesifik fərqlər nəzərə çarpır. Qəzet R.-ı bir hadisəyə, yaxud eyni mövzuya aid müxtəlif vaxtlarda və yerlərdə baş vermiş olaylara həsr edilə bilər. Radioreportajda xronoloji ardıcıllıq önə çıxır, səs obrazlarından, reperaundlardan istifadə olunur. Telereportajda görüntü, videosıralar, struktur elementlərinin zənginliyi (stəndap, kadrarxası mətn, sinxron) vacib rol oynayır. İnternet R.-da canlı yayıma üstünlük verilir, müəllif, demək olar ki, görünmür.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətireportyor
lat. reporto – bildirmək, xəbər vermək
1. Ən yeni, qaynar xəbərləri axtarıb-tapan və operativ surətdə hazırlayıb redaksiyaya ötürən, yaxud hadisə yerindən birbaşa efirə verən jurnalist.
2. Radio jurnalistinin hadisə yerindən material hazırlayarkən istifadə etdiyi kiçik maqnitofon.
R. diktofondan daha geniş səsyazma imkanları, xüsusi həssaslığı ilə fərqlənir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətireproduktor
lat. re – təkrar, yenidən + lat. producere – istehsal etmək
1. Naqillərlə ötürülən radio proqramlarının qəbulu və akustik səsləndirilməsi üçün texniki qurğu.
2. Radioqəbuledicilərdə, maqnitofonlarda elektrik dalğalarının daşıdığı siqnalları səsə çevirən qurğu.
Jurnalistika terminləri lüğəti