Jurnalistika terminləri lüğəti

işarə

İnformasiyanın əldə olunması, emalı və saxlanması, habelə kommunikasiya pro­sesində hər hansı anlayışın, predmetin, hadisənin maddi əvəzləyicisi; məzmunu ifadə edən, müəyyən məna daşıyan sim­vol.

İ.-lər sadə (məsələn: hərf) və mü­rəkkəb (məsələn: hərflərdən ibarət söz) ola bilər. Hərflər – səslərin, sözlərin, sözlər isə dilin İ.-ləridir. İfadə forması ilə mənası arasında əsaslı əlaqə olmayan İ.-lər şərti, belə əlaqə aşkar nəzərə çarpan İ.-lər isə ikonik (təsviri) adlanır. Sözlər ən geniş ya­yılmış şərti, rəsm və fotoşəkillər isə ikonik İ.-lərə misaldır. Əlamətlər, nişanələr, izlər, bədən hərəkətləri (him-cim), siqnallar və s. də İ. rolunu oynaya bilər. İ. haqqında elmə semiotika deyilir.

işgüzar nəşr

Əsasən, biznes və maliyyə dairələrinin, sahibkarların informasiya ma­raqlarını və ehtiyaclarını ödəməyə xidmət edən media vasitələri.

Belə qəzetlər, jurnallar, saytlar ixtisaslaşmış KİV-ə aiddir, onlarda iqtisadi xəbərlər, analitik materiallar, reklam müraciətləri böyük üstünlük təşkil edir.

işgüzar nüfuz

Şəxsin təsərrüfat fəaliyyəti ilə bağlı qabiliyyətinə, digər işgüzar keyfiy­yətlərinə görə cəmiyyətdə, kollektivdə, dostlarının əhatəsində, təşkilatda tutduğu mövqe.

işıq

1. Kino və televiziyanın bədii ifadə vasitələrindən biri.

İ. video və kino çə­kilişi zamanı  hər hansı predmeti, detalı tamaşaçının nəzərinə çatdırmağa, diqqəti ona cəlb etməyə, forma cizgilərini qabart­mağa və ovqat bildirməyə imkan verən vasitədir. İ. – gücü və parlaqlığı ilə səciy­yələnir. O həmçinin müəyyən uzunluqlu elektromaqnit dalğalarının insanda doğur­duğu psixofizioloji duyğu kimi də izah edilir.

2. Məcazi mənada: nurlu, ziyalı, cəmiyyət üçün yararlı; məs.: işıqlı adam.

işıq dizaynı

işıqçı

işıq filtri

İşıq selinin, yaxud spektrin bir hissəsinin qarşısını kəsmək, onu ayıraraq intensivliyini dəyişmək üçün istifadə ­olunan optik qurğu.

işıqlandırma

1. İşıq selinin optik xüsu­siy­yət­­­lərindən, yayıldığı mühitin keyfiy­yə­­tin­dən asılı olaraq onun gücünün, is­­­­ti­­­­qa­mətinin və s.-nin tənzimlənməsi.

İ. fo­to, vi­deo və ki­noçəkilişin yüksək key­fiyyətini təmin et­mək üçün mühüm texniki şərt­lərdən biri, eyni zamanda güclü bədii təsvir vasitəsidir.

2. Müəyyən hadisənin, faktın, problemin kütləvi informasiya vasitə­lə­rin­də təsvir olunması.

Hər hansı tədbiri, yaxud mə­sələni işıqlandırmaq onun haq­qında mə­lumatı kütləviləş­dirməyə xidmət edir.

iştirak effekti

Tamaşaçının, yaxud din­ləyicinin özünü həmin anda fərqli məkanda baş verən hadisənin iştirakçısı kimi hiss etməsi, habelə buna imkan yaradan media texnologiyaları.

italyan planı

izahetmə funksiyası

izoqrafiya

yun. isos – bərabər, eyni +  yun. grapho – yazıram

Hər hansı mətnin, əl­yazmanın olduğu kimi üzünün köçü­rül­mə­si, xəttin eynilə təkrarlanması.

İ.-dan reklam işində bədii ifadə vasitəsi kimi istifadə olunur.

iPad [ay-pəd] abreviatura

ing. ipad < i + pad – bloknot