Словари
Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti
dastan
Aşıq yaradıcılığında həcmcə ən böyük epik-lirik janr.
Dastana ədəbiyyatşünaslıqda epos da deyilir. Dastanda nəsr və nəzmlə yazılmış mətnlər növbələşir. Nəsr hissəsində aşıq, əsasən, əhvalat və hadisələri danışır, nəzm hissəsində isə qəhrəmanların hiss və duyğuları əks olunur. Dastanların nəzm hissəsi, əsasən, qoşma və gəraylılardan ibarətdir. Dastanların özünəməxsus bədii quruluşu olur. Məhəbbət dastanlarının əvvəlində, adətən, üç ustadnamə deyilir. Çox zaman dastan danışan aşıq dinləyicinin diqqətini cəlb etmək üçün qaravəlli adlanan satirik, yumoristik əhvalat danışır. Nikbin sonluqla bitən dastanların finalında duvaqqapma, bədbin sonluqla bitənlərdə isə cahannamə verilir. Ədəbiyyatımızda “Kitabi-Dədə Qorqud”, “Koroğlu”, “Aşıq Qərib”, “Şah İsmayıl” kimi dastanlar geniş yayılıb.
Həmçinin bax:
Dilçilik və ədəbiyyatşünaslıq terminləri lüğəti