Jurnalistika terminləri lüğəti

fitçalan

Dövlət və ictimai xidmət orqan­larında baş verən və gizli saxlanılan qanun pozuntuları, haqsızlıqlar barədə həmin qu­rumların daxilindən mediaya informasiya ötürən şəxs.

F.-ların sızdırdıqları infor­ma­siya yayıldıqdan sonra onlar, adətən, iş­lədik­ləri qurumlarda təzyiqlərlə üzləşir, ­tə­qiblərə məruz qalırlar. Lakin F.-ların ­məq­sədi ictimai diqqəti pozuntulara cəlb et­mək­dir. Buna görə də onlar bir çox öl­­­kələrdə hü­quqi müdafiə ilə təmin olu­nur­lar; mə­sələn, ABŞ-da 1989-cu ildə qə­bul edilmiş, 2007-ci ildə yenilənmiş «Fit­çalanların müdafiəsi haq­qında» xüsusi qanun fəaliyyət göstərir.

fləş

ing. flash – alovlanma, an

1. Qəf­lətən, gözlənilmədən peyda olan. 

2. Çox cəld hərəkət edən, yaxud ötüb-keçən.

ictimai əhəmiyyət

1. Cəmiyyət üçün müəyyən dəyər daşıma; ictimai məzmuna, mahiyyət və mənaya malik olma.

Azər­baycan jurnalistlərinin peşə davranışı qay­dalarına görə, material İ.Ə. kateqoriyasına üç halda aid edilir: sağlamlıq və təhlü­kə­sizliyin qorunması ilə əlaqədardırsa; ic­ti­maiyyətin ağır cinayətlərdən və vəzifədən sui-istifadə hallarından müdafiəsi üçün ­zə­ruridirsə və ictimaiyyətin əhəmiyyətli ­də­­rəcədə yanlış istiqamətləndirilməsinin qarşısını alırsa. İ.Ə.-li informasiyanın əldə edilməsi üçün digər imkanlar mövcud ol­ma­­dıqda xüsusi avadanlıqlardan istifadə mümkün sayılır.

2. Hər hansı hadisənin ­gər­­ginliyini yaşayan insanların həmin ­ha­­­­­di­səyə, yaxud fakta ümumi dəyərlər ba­xı­mından verdikləri əhəmiyyət, qiy­mət.

Etnik, dini ayrı-seçkiliyə məruz qal­mış adam bu faktı aid olduğu sosial qrupun ortaq dəyər­lə­rindən çıxış edərək qavrayır və s.

fləş-xəbər

ing. flash – alovlanma, an

Hər hansı əhəmiyyətli hadisə barədə və ya jur­nalistin həmin hadisə yerindən göndərdiyi təcili, qısa xəbər.

Adətən, F-X. anonsa çı­xarılır, xüsusi işarələrlə, məsələn, formaca partlayışı xatırladan haşiyə ilə digər materiallardan fərqləndirilir.

ictimai əlaqələr

Əsas məqsədi dövlət or­qanları və ictimai funksiyalar yerinə yetirən təşkilatların qərarlarının siyasi, iqtisadi və sosial həyat üçün əhəmiyyəti, gözlənilən nəticələri barədə cəmiyyəti məlu­matlan­dırmaqdan, qarşılıqlı ünsiyyət yaratmaqdan ibarət fəaliyyət növü.

fləş-kart

ing. flash – alovlanma, an + fr. carte – menyu

ictimai fikir

ictimai fiqur

ictimai həyat

İnsanı əhatə edən maddi və mənəvi aləm, cəmiyyət; bir-biri ilə qar­şılıqlı əlaqədə və vəhdətdə olan hadi­sə­lərin, proseslərin məcmusu.

fləşmob

ing. flash – alovlanma, an +  ing. mob – kütlə

Bir qrup insanın göz­lənilmədən ictimai yerdə toplaşaraq qısa müddət ər­zində həyata keçirdiyi və cəld dağılışdığı qeyri-adi aksiya.

ictimai jurnalistika

fləş-yaddaş

ing. flash – alovlanma, an

flətplan

ing. flat – iriölçülü nazik kağız + lat. planum – müstəvi

Çapa hazırlanan dövri nəşrin qrafik planı. Bu planda hansı rubrikanın hansı səhifədə yerləşəcəyi, rek­lamların necə veriləcəyi və s. əksini tapır.

ictimai informasiya

1. Qanunlarla və ya digər normativ-hüquqi aktlarla müəy­yən­ləşdirilmiş ictimai vəzifələrin yerinə yeti­rilməsi prosesində yaradılan və ya əldə edilən faktlar, rəylər, bilgilər.

İ.İ.-nın sa­hibləri onu internet resurslarında, KİV-də yerləşdirməli, müvafiq mərkəzlərdə sə­nəd­­lərlə tanış olmaq üçün şərait ya­ra­dılması yolu ilə açıqlamalıdırlar.

FM [ef-em] abreviatura

ing. Frequency Modulation – tezlik mo­dulyasiyası

İnformasiya siqnalını daşıyan dalğanın rəqs amplitudasının sabitləş­di­rildiyi yüksəktutumlu tezlik modulya­siyası.

Modulyasiya (dəyişdirilmə) məhz da­şıyıcı dalğa tezliyinin informasiya siqnalı vasitəsilə lazımi səviyyədə sabit saxla­nılmasından və bununla da onun tutumunun artırıl­ma­sından ibarətdir. Nəticədə radio yayımını dalğalar bir-birinə qarış­ma­dan fərqli tezliklərdə həyata keçirmək olur.