Словари
Jurnalistika terminləri lüğəti
dini təyinatlı məlumat materialları
Dini məzmunlu ədəbiyyat, audio və video məhsullar, kağız və elektron daşıyıcılarda digər mal və məmulatlar.
Vətəndaşlar və dini qurumlar icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən verilən nəzarət nişanı ilə markalanmış D.T.M.M. əldə edə, habelə onların istehsalı, idxalı, ixracı ilə məşğul ola bilərlər. Qanuna görə, D.T.M.M.-nın sərbəst yayımına onlar nəzarət nişanı ilə markalandıqdan sonra icazə verilir, belə materialların satışı ixtisaslaşdırılmış məntəqələr vasitəsilə həyata keçirilir.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğətidinləyici auditoriyası
1. Radio proqramlarının ünvanlandığı toplum.
Radio kanalı öz proqramlarını bütünlükdə ölkə əhalisinə, yaxud onun müəyyən seqmentinə (gənclər, idman həvəskarları, avtomobilçilər və d.) ünvanlaya bilər.
2. Konkret radio kanalının dinləyicilərinin ümumi dairəsi.
Bununla yanaşı, hər radio verilişinin fərqli D.A. da ola bilər. Kanal, yaxud veriliş bu auditoriyanın kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri əsasında xarakterizə edilir, reklamçılar radioda sifariş yerləşdirərkən, ilk növbədə, həmin göstəriciləri nəzərə alırlar.
3. Hər hansı ixtisasartırma proqramının – kursun, treninqin iştirakçılarının cəmi.
Jurnalistika terminləri lüğətidisket
ing. diskette < yun. diskos – dairə
Kompüterlərdə istifadə olunan elastik informasiya daşıyıcısı.
D. üzərinə maqnitləşdirilmiş dəmir oksid təbəqəsi çəkilərək platsmas qutuya yerləşdirilən dairəvi lövhədən ibarədir. Bu elastik lövhəyə irihəcmli rəqəmsal informasiya yazmaq, onu uzun müddət saxlamaq, lazım gəldikdə digər elektron avadanlıqlara köçürmək və oxumaq mümkündür.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğətidiskussiya
lat. discussio – nəzərdən keçirmə, araşdırma
Mübahisəli, yaxud müxtəlif həll variantları olan çətin məsələnin ümumi müzakirəsi.
D. açıq, çox zaman medianı cəlb etməklə aparılır. O, konkret tezis ətrafında qurulmur, mövzuya, problemə aid olur. Polemikadan və debatdan fərqli olaraq D.-nın məqsədi qarşı tərəf üzərində qələbə qazanmaq deyil. D. nəticəsində həqiqət aşkarlananda, hər hansı problemin optimal, əsaslandırılmış həlli variantı tapılanda bu, bütün iştirakçı tərəflərin uğuru kimi qiymətləndirilir və nəticədən birgə istifadə edilir.
Həmçinin bax:
Jurnalistika terminləri lüğətidispley
ing. display – göstərmək < lat. displicare – səpələmək
İnformasiyanı vizual şəkildə təqdim etmək üçün qurğu.
Çox zaman D. və «monitor» terminləri sinonim kimi işlədilir. D.-lə monitorun funksiyaları, əsasən, eynidir. Lakin monitor bitkin cihazdır, ayrıca qurğu kimi də işlədilə bilər. D. isə qurğunun tərkib hissəsi, detalıdır; məs.: telefonun D.-i. «Monitorun ekranı» demək mümkündür, «D.-in ekranı» ifadəsi isə yanlışdır, çünki D. – özü ekrandır.
Jurnalistika terminləri lüğətidizayn
ing. design < lat. designare – müəyyənetmə, fikrində tutma
1. Hər hansı məhsulu istehsal etməzdən, obyekti quraşdırmazdan öncə onun vizual görünüşünün, funksional və estetik keyfiyyətlərinin layihələndirilməsi.
2. Hər hansı məhsulu istehsal etməzdən, obyekti quraşdırmazdan öncə onun vizual görünüşünü, funksional və estetik keyfiyyətlərini əyani şəkildə nümayiş etdirən layihə, plan, rəsm.
D. anlayışının bir çox izahları mövcuddur. D. üzrə təşkilatların Beynəlxalq Şurasının 1969-cu ildə verdiyi tərifə görə, D. dedikdə «sənayedə istehsal olunan əşyaların xarici görünüş», ən başlıcası isə «struktur və funksional əlaqələr baxımından formal keyfiyyətlərini müəyyənləşdirmək sahəsində yaradıcı fəaliyyət» nəzərdə tutulur. Həqiqətən, uzun müddət D. termini sənaye istehsalı ilə bağlı olub. Lakin müasir anlamda D. anlayışından istehsal prosesi ilə yanaşı, insanların sosial-mədəni fəaliyyətinin ən müxtəlif sahələrində istifadə olunur. D.-ın bir çox növləri var, bunlardan informasiya D.-ı, proqram təminatının D.-ı, veb-D., işıq D.-ı, poliqrafiya D.-ı, qrafik D., səs D.-ı jurnalistikaya birbaşa aidiyyəti olan növlərdir.
Həmçinin bax:
- informasiya dizaynı
- proqram təminatının dizaynı
- veb-dizayn
- qrafik dizayn
- poliqrafiya dizaynı
- işıq dizaynı
- səs dizaynı
- dizayner