Jurnalistika terminləri lüğəti

resurs

fr. ressources – ehtiyat, vasitə

1. Hər hansı sahədə (iqtisadi, siyasi, təbiət, elm, informatika və s.) mövcud olan eh­tiyat ba­zası, istifadə edilməsi mümkün imkanlar, mənbələr. 

retranslyasiya

lat. re – təkrar + lat. ­trans­latio – ötürmək, veriliş

Teleradio ­ya­yımçısının ötürdüyü proqramların (v­e­rilişlərin) tamamilə, yaxud əsasən də­yişdirilmədən qəbulu və eyni vaxtda ye­­nidən yayımlanması.

retranslyator

lat. re – təkrar + lat. trans­latio – ötürmək, veriliş

Teleradio ya­yım­çısının ötürdüyü proqramların (ve­ri­­lişlərin) qə­bu­lu və eyni vaxtda yenidən ya­yım­­­lan­ma­sı­nı təmin edən avadanlıq.

R. bir mən­tə­qə­dən verilən məlumatın qəbul edilərək ­güc­lən­dirilməsi və digərinə ötürülməsi üçün­­dür.

retuş

fr. retouche < lat. re – təkrar + fr. touche – toxunmaq

Təsvirə düzəlişlər verilməsi, köhnəlmiş elementləri bərpa etmək üçün onların yenidən işlənməsi üsu­­lu.

resenziya

lat. recensio – baxış, qiymət

Yeni əsərin, tamaşanın, məqalə, yaxud ­ve­rilişin təhlili və qiymətləndirilməsi; ­jur­nalistikanın, elmi və ədəbi tənqidin ­janr­larından biri.

R.-da əsərin biblioqrafik təsviri, məzmunu, kompozisiyası, problem dairəsi haqqında məlumat verilir, onun barəsində rəy bildirilir.

reverberasiya

lat. reverberatio – əkset­dirmə

Mənbə susduqdan sonra səsin təkrar-təkrar əks olunaraq tədricən zəif­ləməsi prosesi.

reverberator

lat. reverberatio – əks­etdirmə

reyestr

lat. registrum – daxil edilmiş, ya­zıl­mış

1. İctimai vəzifələrin yerinə ye­ti­ril­məsi nəticəsində yaradılan və ya əldə edilən informasiyaların qeydə alındığı elektron məlumatlar toplusu, informasiya re­sursu.

Sorğuların sayt üzərindən qəbul edilməsi və cavablandırılması üçün R.-in yaradılması zəruridir.

2. Sənədlərin, əmla­kın və s.-nin qeydə alındığı uçot kitabı.

reytinq

ing. rating – qiymət, dərəcə

Ob­yektin (şəxsin, təşkilatın, ölkənin və s.) mü­əyyən meyarlar üzrə hesablanmış qiy­mət göstəricisi, yaxud nüfuz səviyyəsi.

R. si­yasətdə, iqtisadiyyatda, incəsənətdə, so­sial həyatda çox geniş tətbiq sahəsinə malik termindir. Onun ölçülməsi üçün ­ic­timai rəy sorğularının, ekspert qiy­mət­lən­dir­mə­lə­rinin, media araşdırmalarının nə­ticələri, habelə idman nailiyyətləri, isti­fadəçilərin sayı, gəlir səviyyəsi və bu kimi ən müxtəlif meyarlar əsas götürülə bilər. R.-lər audi­toriyanın böyük marağına səbəb olduğu üçün media orqanları onları tərtib etməyə və yaymağa meyillidir. Media sahəsində də dünyada və ölkədə söz azad­lığının sə­viyyəsinin, ayrı-ayrı KİV-in, xüsu­silə televiziya kompaniyaları və saytların popul­yarlığının ölçülməsi prak­tikası geniş tətbiq olunur.

rezonans

lat. resonare – əks-səda vermək, səsi təkrarlamaq

1. Xarici periodik qüv­vənin təsiri ilə daxili rəqs tezliyinin üst-üstə düşməsi nəticəsində obyektin titrəyiş ­amplitudasının kəskin artması.

Akustik sistemlərin yaradılması və qurulması ­za­­­manı bu effekt nəzərə alınır. Çox zəif səs ­R. vasitəsilə gücləndirilə bilər. Radio və televiziya yayımında R. mühüm rol oy­nayır: ­radioya qulaq asa bilmək üçün ötürücü stansiya ilə qəbuledici qurğunun tezlikləri üst-üstə düşməlidir.

rəqəm-analoq çeviricisi

rəqəmsal

1. Rəqəmli simvolların ardı­cıl­lığından ibarət, tərkib hissələrinə bölünə bilən informasiya, habelə özündə belə informasiya daşıyan siqnal.

İstənilən R. ­siqnal «ikili kod»dan – məntiqi 0-dan («sıfır») və məntiqi 1-dən («vahid») iba­rətdir. «Morze əlifbası»nda bütün hərflər nöqtə və tirelərlə ifadə olunduğu kimi, burada da hər növ informasiya «sıfır» və ­«va­hid»lərin müəyyən kombinasiyasına uyğun gəlir. 

2. Rəqəmli simvolların ar­dı­cıllığın­dan ibarət və tərkib hissələrinə bö­lünə bilən siqnallarla işləyən texnologiya, texnika ­­və s.

rəqəmsal çap

rəqəmsal informasiya

rəqəmsal media