Jurnalistika terminləri lüğəti

qonzo jurnalistika

ing. gonzo – ağlı çaş­mış

qoşma sənəd

Əsas sənəddə əksini tap­mış fakt və rəyləri təsdiq, yaxud izah et­mək üçün ona artırılan əlavə.

qradasiya retuşu

qrafik

lat. graphicos – yazılı

1. Müxtəlif proseslərin kəmiyyət göstəricilərinin cizgi­lərlə (xətlərlə) əyani təsviri;

2. İsteh­sa­latda, nəqliyyatda və s. sahələrdə yerinə yeti­ril­məli olan işlərin müddətini və nor­maları dəqiq göstərən cədvəl, plan; məs.: qəzetin buraxılış qrafiki.

qrafik dizayn

yun. graphikos – yazılı + ing.  design < lat. designare – müəyyənetmə, fikrində tutma

Obyektin vizual görü­nü­şünü yaxşılaşdırmaq, funksional imkan­la­rını genişləndirmək və estetik keyfiyyətini artırmaq üçün qrafik elementlərdən is­tifadə etməklə onun layihələndirilməsi; dizaynın bir nö­vü.

Q.D.-dan nəşriy­yat­larda, reklam işin­də, veb-səhifələrin, kompüter proq­ram­larının hazırlanmasında ge­­niş istifadə olu­nur.

qrafika

yun. graphikos – yazılı

1. Kütləvi informasiya vasitələrində tez-tez istifadə ­olunan təsviri sənət növü, ştrix, cizgi (xətt), ləkə və nöqtələrlə şəkilçəkmə üsulu.

qrammatika

yun. gramma – hərf, yazılı işarə

1. Dilçilik elminin söz və cümlənin quruluşunu öyrənən bölməsi.

Q. iki his­sədən – morfologiya və sintaksisdən iba­rətdir. 

2. Hər hansı dilə xas olan sözlərin dəyişməsi, cümlə içərisində birləşməsi üsul və qaydalarının məcmusu.

qrammatik norma

qranka

rus. грань – künc, qıraq, sərhəd

1. Mətbəə üsulu ilə yığılmış və hələ sə­hifələnməmiş ilkin çap mətninin müxtəlif sayda sətirlərdən ibarət bir sütunu.

2. Bu sütunun basma üsulu ilə kağız üzərinə köçürülmüş əksi.

qrant

ing. grant – hədiyyə, bəxşiş

Xüsusi layihələri və məqsədli proqramları hazır­lamaq və həyata keçirmək üçün göstərilən əvəzsiz yardım.

Belə yardımlar humanitar, sosial və ekoloji layihələrin, müharibə və təbii fəlakət nəticəsində ziyan çəkmiş əra­zilərdə dağılmış obyektlərin və infrastrukturun bərpası üzrə işlərin, elm, təhsil, sə­hiyyə, mədəniyyət, hüquqi məsləhət, informasiya, nəşriyyat və idman sahələrində proqramların, tədqiqat və layihələndirmə işlərinin, cəmiyyət üçün əhəmiyyət kəsb edən digər proqramların hazırlanmasına və həyata keçirilməsinə yönəldilə bilər. Q. yalnız konkret məqsədlər üçün maliyyə ­və­saiti şəklində və ya başqa maddi formada təmənnasız verilir. Onun əvəzi hər hansı bir şəkildə geri istənilə bilməz. Bir­başa mən­fəət əldə etmək, habelə bila­vasitə siyasi hakimiyyət uğrunda mübarizə məq­sədləri, qanunvericilik aktlarının qə­bulu üzrə ­lobbiçilik fəaliyyəti, siyasi rek­lam, siyasi ­təş­kilatların və ya xadimlərin seçki kam­paniyasının maliyyələşdirilməsi üçün isti­fadə edilən yardım Q. sayılmır.

qrotesk

fr. grotesque – əcaib, komik; ital. grottesco – əcaib, grotta – mağara

1. İn­cəsənətdə, ədəbi əsər və publisistik ­ya­­zılarda insanları və onların mü­na­si­bət­lərini, əşyaları eybəcər-komik, fantastik dərəcədə şişirdilmiş formada təsvir edən bədii ob­raz­lılıq üsulu. 

2. Qarışıq insan, ­heyvan, bitki, əşya fiqurlarından ibarət dekorativ sənət növü, ornament. □ Bu or­na­mentə ilk dəfə Qədim Roma binalarının qalıqlarında apa­rılan arxeoloji tədqiqatlar zamanı mağaranı xatırladan yeraltı tiki­lilərin divarlarında rast gəlinib. Q. sözü buradan yaranıb. 

Quql

ing. Google – kompaniyanın adı ilə

Quql plyus

ing. Google+ – kompaniyanın adı ilə

quruluşçu operator

lat. operator – işçi, fəaliyyət göstərən

Filmin, yaxud televiziya verilişinin çəkilişinə quruluş verən, onları bilavasitə lentə köçürən şəxs.

quruluşçu rejissor

fr. regisseur – idarəçi, lat. rego – idarə edirəm

Filmin, televiziya və radio verilişinin, tamaşanın yaradıcı qru­punun rəhbəri, audiovizual əsərlərə, ta­maşalara quruluş verən şəxs.