xane-şümari

fars. xane – ev + şümarə – hesab, sayma

Orta əsrlərdə Yaxın Şərqin bəzi ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda vergi növü.

XIII əsrdən mövcud olan bu vergi ailə üzvlərinin sayından asılı olmayaraq hər evdən alınıb. Yalnız maaf torpaqlarında yaşayanlar X-Ş.-dən azad ediliblər. Vergiyığanların özbaşınalığının qarşısını almaq məqsədilə Uzun Həsənin “Qanunnaməsi”ndə X-Ş.-nin dəqiq həcmi göstərilib: o, 7 axça məbləğində müəyyənləşdirilib. Sonralar X-Ş. evpulu, tüstüpulu adlanıb.