All dictionaries

qəmzə [qəmzə] isim ərəb

Naz, şivə, süzgün baxış, şivəli baxış. □ Əqlü huşum mənim, fikrü xəyalım; Şux gözdə, qəmzədə bəstədir, ay qız! (M.P.Vaqif).

qəmzə ərəb

Naz və işvə ilə süzgün baxış.

Müjgan atdı, dəydi, keçdi sinəmdən,

O cadu qəmzələr busudan gəlir.

                             (“Abbas və Gülgəz”)

qəmzə¹ ərəb

Naz və işvə ilə süzgün baxış. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)

Hərdən işvə, qəmzə satan,

Mənimlə ixtilat qatan.

Gələndə at başı tutan,

Şux gözəllər yerindəmi?

                       (“Eyvazın Çənlibelə gətirilməyi”)

qəmzə²

qəmzə

Başkeçid, Gədəbəy, Şəmkir

Qadınlara aid baş bəzəyi. □ Qəmzeyi cahıllar bağle:rdi (Gədəbəy).

qəmzədə [qəmzədə] sifət ərəb/fars

1. Klassik ədəbiyyatda qəmli, kədərli; bədbəxt, yazıq mənalarında işlənir. □ Ziyadə qəmzədəyəm hicr ilə, xoş ol günlər; Ki, mənbu qəmzədəlikdən ziyadə xürrəm idim. (M. Füzuli). 

2. İsim kimi: qəmli, kədərli; bədbəxt, yazıq adam.

qəmzədəlik [qəmzədəlix'] isim

Qəmlilik, kədərlilik; bədbəxtlik.

qəmzəkar [qəmzəkar]

qəmzəli [qəmzəli] sifət

Naz verən, nazlı, şivəli. □ Bir afətə, bir nigarə uydum; Bir qəmzəli işvəkarə uydum. (H.Cavid).

naz-qəmzə [naz-qəmzə] isim fars/ərəb

İşvə, süzgün baxış, cilvə. □ Atdı müjgan oxun, keçdi sinəmdən; Naz-qəmzələri canıma düşdü. (Aşıq Ələsgər).

qəbzə [qəbzə] isim ərəb

Bir şeyin tutulacaq yeri, qulpu, dəstəsi. □ Qılıncın qəbzəsi.

qəbzəli [qəbzəli] sifət

Tutacağı, dəstəsi olan; saplı, dəstəli. □ Gümüş qəbzəli qılınc.

qəmə [qəmə] isim

Kiçik xəncər. □ Hər kəs dəyənək, tüfəng, qəmə, it götürüb getdi. (A.Şaiq).

qəmələmək [qəmələməx'] feil

Qəmə ilə yaralamaq, qəmə ilə vurmaq.

qəmələnmək [qəmələmməx'] feil

Qəmə ilə yaralanmaq, qəmə ilə vurulmaq.

qəməli [qəməli] sifət

Belinə qəmə bağlamış, belində qəmə olan, qəmə ilə silahlanmış. □ Hər dəvənin örkəni şişpapaq, beli qəməli bir sarbanın əlində idi. (Y.V.Çəmənzəminli).