Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

parçaçı [parçaçı] isim

1. Parça, arşınmalı satan tacir; bəzzaz.

2. Bəzzaz dükanı, parça, arşınmalı mağazası, bəzzaziyyə. □ Hacının şəhərdə parçaçı dükanı var idi. (Ə.Haqverdiyev).

parçadöşəmə [parçadöşəmə] isim

Xuruşu düyünün altında bişən ət parçalarından ibarət plov növü.

parçalama

parçalamaq [parçalamax] feil

1. Parça-parça etmək, tikə-tikə doğrayıb, kəsib paralamaq; doğramaq; bütöv bir şeyi kəsmək, bölmək. □ Kağızı parçalamaq. Əti parçalamaq.

2. Məcazi mənada: parça-parça etmək, tikə-tikə doğrayıb, kəsib paralamaq; doğramaq; bütöv bir şeyi kəsmək, bölmək. □...uzaqdan-uzağa alman əsgərini görəndə...onu dırnaqları ilə parçalamaq istəyirdi. (M.Hüseyn).

3. Dişi ilə kəsik-kəsik etmək, parça-parça etmək, dağıdıb tökmək, öldürmək. □ Canavar qoyunu parçalamışdı.

4. Məcazi mənada: dişi ilə kəsik-kəsik etmək, parça-parça etmək, dağıdıb tökmək, öldürmək. □ İncə bir riqqət Rübabənin könlünü parçaladı. (Mir Cəlal).

5. Bir neçə hissəyə ayırmaq, bölmək.

6. Tərkib hissələrinə, elementlərinə ayırmaq. □ Kimyəvi reaksiya nəticəsində suyu parçalamaq.

parçalanma

parçalanmaq [parçalammax] feil

1. Parça-parça edilmək, tikə-tikə doğranıb, kəsilib paralanmaq; doğranmaq; kəsilmək, bölünmək.

2. Dişi ilə kəsik-kəsik edilmək, parça-parça edilmək, dağıdılıb tökülmək, öldürülmək.

3. Parça-parça olmaq, tikə-tikə olmaq; sınaraq, paralanaraq bütövlüyünü itirmək, dağılmaq. □ Kəklikli qayanın sinəsində iki böyük daş parçalanıb uçmuş,... dərin oyuqlar açılmışdı. (B.Bayramov).

4. Məcazi mənada: parça-parça olmaq, tikə-tikə olmaq; sınaraq, paralanaraq bütövlüyünü itirmək, dağılmaq. □ Bir zülmkar dəmir qəfəs; Boğulacaq ömrüm yazıq; Parçalandı dərdli könlüm; Parçalandı sənsiz artıq. (Ə.Cavad).

5. Hissələrinə, elementlərinə ayrılmaq. □ Radium, uran və toriumun atomları öz-özünə parçalanır.

6. Sınmaq, qırılmaq, para-para olmaq, tikə-tikə olmaq. □ Fincan yerə düşüb islanmış palçıq kimi parçalandı. (Mir Cəlal).

parçalanmış [parçalammış] feil

Tikə-tikə olmuş, didilmiş (qarğış). □ Ay parçalanmış, harada idin?

parça-parça [parça-parça] zərf

1. Sınıq-sınıq, xıncım-xıncım, tikə-tikə; cırıq-cırıq, doğram-doğram. □ İri güzgü sıçrayıb yerə düşdü və parça-parça oldu. (S.Rəhman).

2. Sifət kimi: sınıq-sınıq, xıncım-xıncım, tikə-tikə; cırıq-cırıq, doğram-doğram.

parça-tikə [parça-tikə] sifət

1. Parça, qırıq, qalıq, xırda hissə. □ Parça-tikə çörək.

2. İsim kimi: parça, qırıq, qalıq, xırda hissə. □ Parça-tikədən qurama tikmək.

pardaq [pardax] isim fars

Düz səth üzərində parıltı, parlaqlıq, cila.

pardaqçı [pardaxçı] isim

Sənəti mebel və s. pardaqlamaqdan ibarət olan, pardaqlama işi ilə məşğul olan; cilalayıcı, pardaqlayıcı adam. □ Pardaqçı usta.

pardaqlama

pardaqlamaq [pardaxlamax] feil

1. Üstünü bir şeylə sürtərək parıldatmaq, hamarladıb işıldatmaq; cilalamaq.

2. Tütün yarpaqlarını ipə düzüb asmaq.

pardaqlanma

pardaqlanmaq [pardaxlammax] feil

1. Üstünü bir şeylə sürtərək parıldatmaq, hamarladıb işıldatmaq; cilalanmaq. □ Stollar pardaqlandı. Dəri pardaqlandı.

2. Qəşəngləşmək, gözəlləşmək, təravətlənmək, çiçək kimi açılmaq. □ ...gündən-günə tənək zoğu kimi boy atır, pardaqlanır, qızılgül kimi açılırdı. (Mir Cəlal).