Dictionaries
Jurnalistika terminləri lüğəti
informasiyanın emalı
Qarşıya qoyulan məqsəddən asılı olaraq informasiyanın dəyişikliklərə uğradılması, yaxud istehlakçının istifadəsi üçün yararlı son məhsul halına gətirilməsi.
İ.E. geniş, həm texniki, həm də yaradıcı prosesdir. Bu prosesin redaktə, korrektə, montaj, kodlaşdırma və bu kimi onlarla mərhələsi və forması var.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın əhatəliliyi
Məlumatın hərtərəfliliyi; aid olduğu fakta, yaxud hadisəyə dair bütün mühüm, o cümlədən fərqli detalları əlaqəli şəkildə əks etdirməsi.
Əhatəlilik – fəlsəfi termindir, «gerçəkliyin müxtəlif tərəflərinin əlaqəli surətdə dərk edilməsi» kimi anlaşılır və buna görə də jurnalistikada çox geniş izaha malikdir. Təsadüfi deyil ki, jurnalistikaya aid sənədlərdə, o cümlədən normativ aktlarda «əhatəlilik» anlayışı əksər hallarda ayrı deyil, «tamlıq», «tərəfsizlik», «obyektivlik» terminləri ilə bir sırada işlədilir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın hüquqi rejimi
Məlumatların əldə olunması, sənədləşdirilməsi, saxlanılması, müdafiəsi və yayılmasına dair qanunla təsbit olunmuş qaydalar toplusu.
Azərbaycan qanunvericiliyi əldə olunması rejiminə görə informasiyaları iki qrupa bölür: açıq və alınması məhdudlaşdırılan məlumatlar. Eyni zamanda alınması məhdudlaşdırılan məlumatların da iki hüquqi rejimi müəyyənləşdirilir: dövlət sirri və konfidensial informasiya.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın istifadəçisi
1. İnformasiyanın alınması məqsədilə bilavasitə informasiya sisteminə, məlumatın saxlanıldığı mənbəyə, yaxud vasitəçiyə müraciət ünvanlayan və əldə etdiyi məlumatdan yalnız istifadə hüququna malik olan subyekt.
İ.İ. aldığı, lakin qanunla məhdudlaşdırılmayan, müəlliflik hüquqları və əlaqəli hüquqlarla qorunmayan informasiyanı istədiyi kanallarla başqa şəxslərə ötürə bilər.
2. İnformasiya əldə etmək, yaxud informasiya ilə işləməyə buraxılmaq üçün səlahiyyətli orqanlara yazılı sorğu verən şəxs.
Jurnalistika terminləri lüğətifotooçerk
yun. photos – işıq + rus. черкать – cızmaq
1. Eyni mövzunu müxtəlif yönlərdən işıqlandıran, yaxud eyni qəhrəmanın həyatının müxtəlif anlarını təsvir edən fotoşəkillər silsiləsi, fotohekayət.
2. Fotojurnalistikanın publisistik janrlarından biri.
Əksər fotojurnalistika janrlarından fərqli olaraq F. konkretləşdirməyə deyil, ümumiləşdirməyə meyil edir. F.-lərin portretlərə (şəxsə, ailəyə, xalqa), səyahətlərə (səfərlərdə rast gəlinənlərə), problemlərə (problemin göstərilməsi və öyrənilməsinə) həsr olunmuş formaları var.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətifotoportret
yun. photos – işıq + fr. portraire – cizgilərinə qədər təkrarlamaq
1. Hər hansı şəxsin xarakterini, yaxud xarakterinin bir cizgisini qabarıq nümayiş etdirən fotoşəkil.
2. Fotojurnalistikanın publisistik janrlarından biri.
F. hər hansı məqalənin içərisində yerləşdirilə, yaxud müstəqil material kimi təqdim oluna bilər. F. – fotojurnalistikanın rəssamlıqdan əxz etdiyi, bədii yaradıcılığa ən yaxın janrıdır. Məhz buna görə fotosərgilərdə nümayiş etdirilən eksponatlar arasında, bir qayda olaraq, portretlər üstünlük təşkil edir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın mühafizəsi
İnformasiyanın məhvinin, itməsinin, saxtalaşdırılmasının, qanunsuz istifadəsinin qarşısını almaq üçün həyata keçirilən kompleks tədbirlər.
Bu tədbirlər dövlətin, ictimaiyyətin, vətəndaşların təhlükəsizliyinə nail olmaq, informasiyanın modifikasiyası, çoxaldılması, təcrid edilməsi ilə bağlı sanksiyalaşdırılmamış hərəkətlərin qarşısını almaq, gizli və konfidensial informasiyanın məxfiliyini qorumaq, informasiya proseslərində fiziki və hüquqi şəxslərin hüquqlarını təmin etmək kimi mühüm məqsədlər güdür.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətifotoreportaj
yun. photos – işıq + fr. reportage < lat. reporto – ötürmək, xəbər vermək
1. Faktın, hadisənin müxtəlif aspektlərini və inkişaf mərhələlərini oxucu (tamaşaçı) auditoriyasına fotoşəkillər vasitəsilə nümayiş etdirən jurnalist materialı.
2. Fotojurnalistikanın janrlarından biri.
F. – faktın, hadisənin şəkillərin dili ilə hərtərəfli və ardıcıl təsviridir, burada əsas informasiya daşıyıcısı rolunu görüntü oynayır, mətn isə ya olmur, ya köməkçi funksiyası yerinə yetirir. F.-ların digər fərqləndirici xüsusiyyətləri isə onların birbaşa hadisə yerindən hazırlanması və operativliyidir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın mühafizə vasitələri
İnformasiyanı kənar müdaxilələrdən, qanunsuz istifadədən, məhvolma və zədələnmədən qorumaq üçün qəbul olunan normativ sənədlər, istifadə edilən texniki avadanlıqlar, texnologiyalar və proqramlar.
Məlumatların mühafizəsinin səmərəliliyinə nəzarət formaları və alətləri də İ.M.V.-nə aiddir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın ötürülməsi
Toplanmış informasiyanın emal üçün xüsusi kanallarla müvafiq ünvana çatdırılması prosesi.
Jurnalistikada bu məqsədlə yüksəksürətli texniki vasitələrdən istifadə olunur. Birbaşa yayımda ötürülən informasiya emal edilmədən son məhsul kimi efirə verilir.
See also:
Jurnalistika terminləri lüğətiinformasiyanın saxlanması
İnformasiyanın emaldan əvvəl və sonra maddi daşıyıcılara yazılaraq hər hansı resursa daxil edilməsi.
İnformasiya arxivdə, kompüterdə, diskdə və s.-də saxlanıla bilər.
See also:
- informasiyanın sənədləşdirilməsi
- maddi daşıyıcı
- informasiyanın axtarılması
- informasiyanın emalı
- yayım