Jurnalistika terminləri lüğəti

fərdi məlumatların verilməsi

Fərdi mə­lu­matların sorğu əsasında maddi daşıyı­cı­larla və ya informasiya texnologiyaları va­sitəsilə istifadəçilərə təqdim edilməsi.

fərdi məsuliyyət

fərdi üslub

Bir çox cəhətləri ilə (yazı, da­nışıq, forma və s.) yalnız bir müəllifə məx­sus olub onu başqalarından fərqləndirən yaradıcılıq tərzi; özünəməxsusluq.

fərqli fikir

Cəmiyyətdə, yaxud hər hansı kollektivdə çoxluq tərəfindən qəbul olun­muş fikirdən prinsipial şəkildə fərqlənən düşüncə, yanaşma tərzi.

fiçer

ing. feature – xüsusiyyət, özəllik

1. Bir şeyin fərqləndirici xüsusiyyəti, ən mü­hüm detalı.

Nümunə: bir şəhərin qə­dim ba­zar meydanında hündür minarəli məscidi onun F.-i ola bilər.

2. Sifətin  ən nəzərə­çar­pacaq detalı; ekranda görünən, yaxud yazıda təsvir edilən və insanın xarici görü­nüşü, bəzən hətta xarakteri haqqında təsəvvür yaradan cizgisi.

Nümu­nə: qa­bağa çıx­mış iri çənə; yastı, halqa keçirilmiş qara burun və s.

3. Konkret mövzuda ət­raflı təsvirdən ibarət qəzet-jurnal mə­qa­ləsi, te­leviziya verilişi, yaxud onun hissəsi.

4. Adə­tən, 90 dəqiqə və daha artıq davam edən tammetrajlı film.

fiber optik əlaqə

ing. fiber – lif + yun. op­tos – görünən

İnformasiyanın bir yerdən başqa yerə optik lifli kabellər – işıq şüaları vasitəsilə ötürülməsi üsulu.

fikir

1. Düşüncə, təfəkkür prosesi; məs.: işin axırını fikirləşmək.

2. Düşüncə, ­tə­fəkkür prosesinin nəticəsində hasil olan qənaət, ideya; məs.: bir fikrə gəlmək.

3. Əqidə, baxış; məs.: fikirlərini tez-tez dəyişmək.

4. Niyyət, məqsəd; məs.: bir fikirlə harasa getmək.

5. Rəy, münasibət, mülahizə; məs.: deyilənlər barədə öz fik­rini söyləmək.

6. Bilik, dünyagörüşü; məs.: tənqidi fikri inkişaf etdirmək.

fikir azadlığı

Hər bir insanın istənilən mə­sələ barədə öz düşüncəsi, əqidəsi, qənaəti, münasibəti olmaq hüququ.

F.A. fundamental insan hüquqlarından biridir və ­«İn­san hüquqlarının və əsas azadlıqlarının müdafiəsi haqqında» Avropa konven­si­ya­sında (maddə 9), bir sıra digər bey­nəl­xalq sənəd­lərdə təsbit olunub. Azər­baycan Konsti­tusiyasına görə də hər kəsin fikir azadlığı var və heç kəs öz fikrini, əqidəsini açıq­lamağa, yaxud onlardan dönməyə məcbur edilə bilməz.

fikir müxtəlifliyi

fiksaj

fr. fixage < lat. fixus – möhkəm, bər­ki­dilmiş

Fotoşəklin lent, kağız, digər mad­di daşıyıcılar üzərində qalması, bərki­dilməsi üçün istifadə olunan kimyəvi məh­lul.

fiksiya

lat. fictio – yalan

1. Uydurma, ger­çəklikdə mövcud olmayan. 

fiqurant

fr. figurant < lat. figurantis – özü­nü göstərən, təmsil edən

1. Televiziya veri­liş­lərində (şoularda) auditoriya qis­min­də studiyada əyləşdirilən adamlardan hər biri;

2. Kütləvi səhnələrin işti­rakçısı, görü­nən, lakin danışmayan şəxs.

3. Epi­zodik rol­da oynayan, amma sözü olmayan aktyor.

filial

fr. filiale < lat. filialis – övladlığagö­tür­mə

film

ing. film – lent

filmoqrafiya

ing. film – lent + yun. grapho – yazıram

1. Filmlərin hər hansı meyar əsasında tərtib olunmuş siyahısı.

Rejissorun F.-sı onun çəkdiyi filmlərin, aktyorun F.-sı onun rol oynadığı kino əsərlərinin si­yahısıdır. F.-lar fərqli meyarlar əsasında tərtib edilə bilər; məsələn, Vaşinqton universitetinin sponsorluğu ilə yaradıl­mış «Soyuq müharibə – Qırmızı panika» ­­F.-sı dünyanı kommunizm təhlükəsindən xə­bər­­­dar edən filmlərin siyahısından iba­rətdir. ABŞ lüğətləri (Merriam-Webster) bu terminin ilk dəfə 1957-ci ildə «biblioqra­fi­ya» (kitabların siyahısı və təsviri) an­la­yışının kino üçün variantı kimi iş­lə­­dildiyini göstərir.

2. Filmlərin siyahıya alınması me­yarlarını, üsullarını və prinsiplərini öy­rənən elm sa­həsi.