Jurnalistika terminləri lüğəti

See also:

• mavi ekran

Kütləvi kommunikasiya vasitələrinin (qəzet, jurnal, radio, televiziya, internet kommunikasiya vasitələri) ümumiləşdirilmiş adı.

See also:

• mass media

Kütləvi informasiya vasitələrinin (qəzet, jurnal, radio, televiziya, ­internet) əhatə etdiyi ərazi, onların məh­sullarının çatdırıldığı auditoriya, ­tə­davül dairəsi.

Meqapolislərdə M.B. kütləvi informasiya vasitələri arasında seqmentlərə bölünə bilər.

See also:

• media bazarının inhisarlaşdırılması

1. Bir və ya bir neçə kütləvi informasiya vasitəsinin müəyyən ərazidə böyük üstünlük qazana­r­aq orada media bazarını nəzarətə götür­məsi nəticəsində yaranan şərait.

M.B.İ. digər iqtisadiyyat sahələrindən fərqli ola­raq, adətən, qiymət artımı ilə nəticələnmir, amma ideoloji diktatın qurulması və əha­linin informasiya təhlükəsizliyi baxımından yeni risklərə yol açır. 

2. Müxtəlif kütləvi ­informasiya vasitələrinə sahibliyin bir əldə cəmləşdirilməsi.

Bir çox ölkələrin, o cüm­­­­lədən Azərbaycan Respublikasının qanun­vericiliyində bunun qarşısını almaq üçün antiinhisar tədbirləri nəzərdə tutulub. Amma media sahibkarlığında tam şəffaf­lığın və KİV-in gizli maliy­yə­ləş­di­ril­məsinin qarşısını almaq çətin olduğu üçün həmin tədbirlər bəzən səmərə vermir.

Bax: media bazarının inhisarlaşdırılması.

Bu cür tədbirlər böyük toplantılardan, müka­fatlandırma mərasimlərindən, sərgilərdən, film nümayişlərindən ibarət olur. Mi­sal: «Media festivalı – fantastikadır,.. media ilə kre­a­tivliyin yanaşı addımladığının vacib gös­təricisidir» (festivalofmedia.com).

See also:

• mediatexnologiya

See also:

• qanunvericilik bazası

İctimai şüurun formalaşdığı mədəni-tarixi inkişaf prosesində bəşəriy­yətin yaratmış olduğu informasiya-kommunikasiya vasitələrinin və onların təsiri altında təşəkkül tapmış maddi-mənəvi dəyərlərin məcmusu.

M.M. termini XX yüzillikdə mədəniyyətşünaslığın irəli sür­düyü yeni anlayışdır, informasiya əsrində vətəndaşla dövlət, cəmiyyətlə hakimiyyət arasında münasibətləri xarakterizə edir. M.M informasiyanı ötürmək və onu qəbul edərək təhlildən keçirmək, qiymət­lən­dir­mək, qavramaq bacarıqlarını ehtiva edir, şəxsiyyətin inkişaf səviyyəsinin, dövlətin vətəndaşlarla münasibətlərdə sivillik dərə­cəsinin göstəricisi kimi qəbul olunur. M.M. «kütləvi mədəniyyət» termininin alternatividir: kütləvi mədəniyyət kütlədən doğur, M.M.-ni isə media formalaşdırır.

Bax: media sənayesi.

Cəmiyyətdə azlıqda olan (milli, dini, etnik, cinsi, siyasi və bu kimi müxtəlif göstəricilərə görə) qrupların fikir, maraq və problemlərinin mediada adekvat əksini tapmasını tələb edən prinsip.

See also:

• plüralizm

See also:

• media sahibkarlığı

See also:

• media sahibkarı

Avropa Komissiyası 2009/625/EC saylı tövsiyəsində M.S. anlayışının beynəlxalq səviyyədə qəbul olunmuş tərifini verib: «M.S. media məhsullarını əldə etmək, qavramaq, onların müxtəlif aspektlərini və məzmununu ­tən­qidi qiymətləndirmək qabiliyyətinin olması deməkdir. M.S.-na fərqli kon­tekst­lərdə kommunikasiya qurmaq baca­rığı da da­xildir».

Auditoriyanın daim yenilənən informasiya tələbatını ödəyən mürəkkəb struktura malik kreativ iqtisadiyyat.

Bu sənaye müxtəlif növ media məhsulları ­istehsal etməklə sahələrə bölünür: çap (qəzet, jurnal, kitab və s.); səs yazıları (qrammofon yazıları, maqnit yazıları, CD-lər, DVD-lər və s.); kino; radio; televiziya; internet (veb-saytlar, bloqlar, podkastlar və s.); mobil telefonlar. XX əsrin ikinci ya­rısından M.S. sürətlə inkişaf edir və onun strukturu getdikcə şaxələnir.