Monteneqro Respublikası

Cənubi-Şərqi Avropada, Balkan yarımadasında yerləşir. Şimalda Bosniya və Herseqovina, şimal-şərqdə Serbiya, şərqdə Kosovo, cənub-şərqdə Albaniya ilə həmsərhəddir. Cənub-qərbdə Adriatik dənizinə çıxışı var.

Parlament respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Yakov Milatoviç, Baş nazir isə Miloyko Spajiçdir. Prezident dövlət başçısıdır, əsasən simvolik rol oynayır. Baş nazir isə hökumətə rəhbərlik edir və icraedici hakimiyyətin başçısıdır.

İqtisadiyyatı əsasən turizm, energetika, kənd təsərrüfatı və yüngül sənaye sahələrinə əsaslanır. Turizm ölkənin əsas gəlir mənbəyidir. Energetika sektorunda hidroelektrik stansiyalar və bərpa olunan enerji mənbələri mühüm rol oynayır. Kənd təsərrüfatı əsasən üzümçülük, zeytunçuluq və tütünçülüyə əsaslanır. Sənaye sektoru metallurgiya, alüminium istehsalı və qida sənayesi sahələrini əhatə edir. Əsas ticarət tərəfdaşları Avropa İttifaqı ölkələri, Serbiya və Çindir.

Ölkədə Aralıq dənizi və qismən dağ iqlimi hakimdir. Sahil bölgələrində yaylar isti və quru, qışlar isə mülayim və yağıntılı keçir. Daxili və dağlıq ərazilərdə isə qışlar soyuq, yaylar isə sərin olur. Meşələr, çaylar və dağlıq landşaftlar ölkənin ekosistemini zənginləşdirir.

Kotor və Budva şəhərləri, Sveti Stefan adası, Durmitor Milli Parkı, Ostroq monastırı və Perast tarixi yerləri turistlər üçün məşhurdur.

Təhsil sistemi Avropa standartlarına uyğun təşkil edilib və bir neçə pillədən ibarətdir. İbtidai təhsil 9 il davam edir və məcburidir. Orta təhsil ümumi və peşə təhsili olmaqla iki istiqamətdə aparılır. 3-4 il davam edir. Ali təhsil Bolonya sisteminə uyğun olaraq bakalavr (3-4 il), magistratura (1-2 il) və doktorantura səviyyələrindən ibarətdir.

Ölkənin əsas universitetləri: Monteneqro Universiteti, Donya Qoritsa Universiteti, Aralıq Dənizi Universiteti.

Mədəniyyəti Balkan, Slavyan, Osmanlı və İtaliya təsirlərinin qarışığından formalaşıb. Ənənəvi xalq musiqisi, epik şeirlər və rəqslər geniş yayılıb. Monteneqroluların milli geyimləri zəngin naxışlarla bəzədilib. Pravoslav kilsələri, Venesiya üslublu memarlıq abidələri və Osmanlı dövründən qalan izlər ölkənin mədəni irsini əks etdirir. Mətbəxi Aralıq dənizi və Balkan mətbəxlərinin qarışığıdır, dəniz məhsulları və ət yeməkləri məşhurdur.