Məsəllər, deyimlər

KÖYNƏK YAXASINDAN KEÇİRMƏK

►Övladlığa götürmәk, başqasının oğul vә ya qızını özünә övlad olaraq qәbul etmәk.

İfadə qədim yunan mifologiyasından qaynaqlanaraq yayılmışdır.

Siciliyalı Diodorun (e.ə. 90–30-cu illər) nәql etdiyinә görә, Zevslə arvadı qısqanc Hera qәrara gәlirlәr ki, Heraklı oğulluğa götürsünlәr. Bu mәqsәdlә Hera yatağa uzanır, boylu-buxunlu, cüssәli Heraklı sinәsinә sıxıb onu öz paltarından keçirir vә hәqiqәtәn doğduğunu nümayiş etdirir. Diodor göstәrir ki, bu cür övladlığagötürmә üsulu o dövrdә bütün digәr xalqlarda da olmuşdur. Hәmin adәtә Bolqarıstanda vә Bosniya türklәri arasında da rast gәlinir. Övladlığa götürülәn uşağı qadın qucağına alıb paltarından keçirir. Yalnız bundan sonra uşaq onun hәqiqi övladı hesab olunur.

Övladlığagötürmә adәtlәri barədə «Bibliya»da da mәlumat verilir. «Bibliya» tәdqiqatçıları göstәrirlәr ki, qәdim Şәrq xalqlarının adәtincә, ana vә ya atanın uşağı dizinin üstünә qoyması bu uşağın övladlığa götürülməsi üçün kifayət idi.

Azərbaycanın nağıl və dastanlarında da köynək yaxasından keçirərək övladlığagötürmə var; məsələn, «Koroğlu» dastanının «Eyvazın Çәnlibelә gәtirilmәyi» qolunda tәsvir olunur ki, Nigar xanım Eyvazın gözlәrindәn öpdü, köynәyinin yaxasından keçirib özünә oğul elәdi.

Övladlığagötürmә adәti dünyanın bir çox xalqlarında da vardır vә adәtәn, övladlığa götürülәn kәs yeni ananın – analığının ətəyindən keçirilir vә bu yolla qadının onu һәqiqәtәn doğduğu nümayiş etdirilir.