Jurnalistika terminləri lüğəti

lakoniklik

yun. – əhalisi yığcam və dəqiq danışmağı ilə seçilən Lakoniya regionunun adından

laptop

ing. lap – diz + ing. top – yuxarı

layk

ing. like – bəyənmək

Sosial şəbə­kə­lərdə, saytlarda materiala, onun müəllifinə dəstək ifadə edən, həmrəylik bildirən şərti işarə və bu işarənin üzərində əks olunduğu düymə.

Materialın, yaxud müəllifin ­top­ladığı L.-ların cəmi həmin düymənin ­ya­nında göstərilir. L. yalnız müsbət mü­na­sibətin ifadəsi deyil, həm də materialı dostlarla paylaşmağın ən çevik üsuludur.

lazer yazısı

leksika

yun. lexikos  < lexis – söz

Hər han­sı dildə və ya dialektdə işlədilən söz­lərin məcmusu, dilin lüğət tərkibi.

leksik norma

Sözlərin düzgün seçimini, məna çalarlarını və konkret kommunikativ şəraiti nəzərə almaqla öz yerində işlə­dil­məsini təmin edən qaydalar toplu­su.

Yazıda və ya nitqdə hər hansı söz düzgün seçilmədikdə və yerində işlədil­mə­dikdə ədəbi dilin L.N.-sı pozulmuş olur. L.N.-lar dərsliklərlə yanaşı, izahlı və terminoloji lüğətlərdə öz əksini tapır. Bu qaydalar za­man keçdikcə müəyyən dəyişikliyə uğraya bilər.

leksikon

yun. lexikon – sözlük

1. Dilin lüğət fondu.

2. Jurnalistin, adətən, yazıda, yaxud nitqində istifadə etdiyi söz və ifa­dələrin cəmi, onun söz ehtiyatı.

lent

lat. lintea – kətandan düzəldilmiş

leytmotiv

alm. leitmotiv – aparıcı motiv

1. Hər hansı əsərin ana xətti, aparıcı möv­zusu, emosional tonu.

2. Məqalədə, ve­ri­lişdə, filmdə dəfələrlə təkrar olunan fikir, motiv.

Məsələn, hansısa iş üstündə mü­bahisə edən tərəflər arasında çəkişməyə həsr olunmuş süjetdə kadr arxasından vaxt­aşırı eşidilən səslər L. yaradır.

leytmotiv material

Yalnız bir mövzu ət­rafında aparılan müsahibə, konkret möv­zuya, şəxsə həsr olunmuş yazı, veriliş.

ləkələyici məlumatlar

Şəxslər barəsində cəmiyyətdə formalaşmış rəyi onların zə­rərinə dəyişdirməklə və ya mənfi rəy yaratmaqla bu şəxslərin hörmətinin azalması, həmçinin itirilməsi ilə nəticələnən, dil üs­lublarına görə təsdiqlənmiş fakt kimi təq­dim edilən, həqiqiliyi təsdiq və ya inkar oluna bilən faktoloji məlumatlar.

ləyaqət

Şəxsin öz mənəvi və əqli key­fiy­yətlərini, cəmiyyətdəki mövqeyini və nüfuzunu dərk etməsi, özünün özünə verdiyi qiymət.

Bu, Azərbaycan Respublikası ­­Ali Məhkəməsi Plenumunun L. termininə 2014-cü ilin fevralında verdiyi rəsmi tə­rif­dir. Ölkə konstitusiyasında şəxsin L.-inin dövlət tərəfindən qorunduğu və onun alçaldılmasına yol verilmədiyi göstərilir. Lüğətlərdə bu anlayışın fərqli izahları mövcuddur: yüksək mənəvi keyfiyyətləri göstərən xassələrin məcmusu, qabiliyyət, bacarıq, istedad və s. Qanunvericilikdə isə L. insanların mənəvi dəyərlərindən biri elan edilərək mülki və cinayət məcəllələri ilə müdafiə olunsa da, onun dəqiq tərifi yoxdur. Məhz bu səbəbdən, həmçinin KİV-də L.-in alçaldılması məsələləri ilə bağlı vahid məhkəmə təcrübəsi formalaşdırmaq üçün Ali Məhkəmə anlayışa hüquqi izah verib.

ləyaqətin alçaldılması

ləyaqətin ləkələnməsi

liberal mətbuat nəzəriyyəsi

Azad və müs­təqil medianın əsas məqsədinin fikir plüralizminə şərait yaratmaq, cəmiyyətin həqiqəti tapmasına, sosial və siyasi prob­lemləri həlli etməsinə kömək göstərmək, hakimiyyət orqanlarının fəaliyyətinə ictimai nəzarəti həyata keçirmək olduğunu bəyan edən nəzəriyyə.

L.M.N. geniş ya­yılmış dörd mətbuat nəzəriyyəsindən bi­ridir. Bu nəzəriyyə XVII əsrin sonlarından etibarən İngiltərə və ABŞ-da böyük mütə­fəkkirlər Con Miltonun, Con Lokkun, Con Millin ideyaları əsasında formalaşmağa başlayıb. L.M.N.-nə görə, medianın başlıca funksiyaları əhalini məlumatlandırmaq və əyləndirməkdən, öz iqtisadi bazasını möh­kəmləndirməklə müstəqilliyini təmin et­məkdən ibarətdir. Mətbuat dövlət də daxil olmaqla heç kimin nəzarəti altına düşmə­məlidir, hər kəs istədiyi məlumatı çap edə bilməlidir, nəyin doğru, nəyin yalan oldu­ğuna isə cəmiyyət özü hökm verməlidir. Medianın fəaliyyəti yalnız azad rəqabət qanunları və məhkəmələr tərəfindən tən­zimlənməlidir. Faktik olaraq bu nəzəriyyə, bəzi məhdudiyyətlər saxlanmaqla (böh­tanın, ədəbsizliyin, müharibə dövründə xəyanətin) mətbuatın geniş azadlığı kon­sepsiyasıdır. O, liberal-demokratik dövlət prinsiplərinə və dəyərlərinə (fərdin maraq­larının üstünlüyü, xalqın iradəsinin suve­renliyi, həqiqətə və tərəqqiyə inam və s.) söykənir.