Reklam
Reklam
Тема: Dilçilik
Тема: Orfoqrafiya
Автор: Rafiq İsmayılov

Qaydalarla tənzimlənməyən sözlərin orfoqrafik normaları

 

Müşahidələrə görə aşağıdakı sözlərin yazılışında çox zaman səhvə yol verilir:

 

ab-hava abu-hava

abreviatur abreviatura

acmaq acımaq[1]

adyal ədyal

aidiyyət aidiyyat

aksesuar aksessuar

aktiv aktif

ala-toran alatoran

Allah-taala Allah-təala, Allah-Təala

amma ama

amplua ampula

anbar ambar

asfalt asvalt

aşpaz aşbaz

ayrı-seçkilik ayrıseçkilik

bağça baxça

batareya batereya

bəkməz bəhməz

biabır biyabır

bikar bekar[2]

bir azdan birazdan

bloger blogger, bloqer

boğça boxça

brilyant brilliant

bu gün bugün

bugünkü bu günki, bugünki

bugün-sabah bu gün-sabah

bülbül bül-bül

büruzə biruzə

cah-calal cah-cəlal

camaşır çamaşır

cəvahirat cavahirat

çabalama çapalama

çamadan çemodan

çaşbaş çaş-baş

çəkic çəkiç

çilçıraq çılçıraq

çox sağ ol çoxsağol, çox sağol

deja-vü dejə-vü, dejavü, dejəvü

desert dessert

detektiv dedektiv

dəst-xət dəstixətt

diktə diqtə

diyet diyeta, dieta

doğrudan doğurdan

dübbədüz düppədüz

ehtiyat ehtiyyat

eksperiment ekspriment

erudisiya irudusiya

əgər əyər

əhvalat əhvəlat

əhvali-ruhiyyə əhval-ruhiyyə

əkiz ekiz

əlbəttə əlbətdə

ələlxüsus ələxsus

əsəbiləşmək əsəbləşmək

əsgər əskər

əsginas əskinas, əskinaz

əskik əksik

əsl (xalis) əsil[3]

fakültə fakultə

feil fel

fənər fanar, fonar

film filim

filtr filter, filtır

firavan firəvan

gecəyarısı gecə yarısı

geyib-kecinmək geyib-keçinmək

gizlənpaç gizlənqaç

gonbul gombul

göz yaşı gözyaşı[4]

guşə güşə

guya güya

halbuki halbu ki

hallüsinasiya qalüsinasiya

hazırkı hazırki

heç nə heçnə

heyət heyyət

heyif heyf

heyifsilənmək heyfslənmək

heykəltaraş heykəltəraş

həddi-büluğ həddi-buluğ

hərbçi hərbiçi

hərf hərif[5]

hobbi xobbi

hokkey xokkey

hotel otel

hökumət hökümət

hüsnxət hüsnxətt

xaltura xaltur

xarıbülbül xarı bülbül

xeyr xeyir[6]

xoşbəxt xöşbəxt

imeyl email

indi hindi

inşallah inşə Allah, inşaAllah

iştaha iştah

itki itgi

izin izn

karvansara karvansaray

kef keyf

kəlağayı kələğayı

kərbəlayı kərbalayı, kərbəlayi

kərpic kərpiç

kinematoqrafiya kinomatoqrafiya

kirpik kiprik

kombi konbi

kompozisiya kompazisiya

kompüter kompyuter, komputer

kottec kotej, kotec

kran krant

krosvord krossvord

kruassan kruasan

qaib qayıb

qarma-qarışıq qarmaqarışıq

qaşqabaq qaş-qabaq

qatran qətran

qeyd-şərtsiz qeyri-şərtsiz

qeyri-ixtiyari qeyri-ixtiyarı

qəbiristanlıq qəbristanlıq

qəhrəman qəhraman

qəşəng gəşəng

qoxulamaq qoxlamaq

qravür qravyura

laboratoriya labaratoriya

layihə lahiyə

lənət nəhlət

lotereya lotoreya

maşallah maşaAllah

media mediya, medya

meyil meyl

meyit meyid

məxfi məxvi

məqsədilə məqsədi ilə

məsxərə masxara, maskara

məşhur məhşur

mətn mətin[7]

missiya missia

monastır monastr

muğayat müğayat, müğəyət

müdir müdür

müdiriyyət müdriyyət, müdriyət

müşayiət müşayət

nağd nəğd

nahiyə nayihə

nəbadə məbada

nəqərat nəqarat

nərmənazik nərmə-nazik

nikah nigah[8]

notbuk noutbuk

ofisiant ofisiyant, ofsyant

onlayn online

orijinal original

paralel parallel

pasiyent pasient

perspektiv prespektiv

peşman peşiman

pilləkən pilləkan

pizza pitsa

populyar popular

porsiya pors

poza poz

raket roket

riayət riyayət

risk risq

ruzi ruzu

sağ ol sağol

saksofon saksafon

salaməleyküm salam əleyküm

salam-kalam salam-kəlam

salfet salfetka

salnamə səlnamə

sehrli sehirli

sellofan salafan

səbir səbr

səbirsizliklə səbrsizliklə

səhv səf

səliqə-sahman səliqə-səhman

səlis səlist

sərhəd sərhədd

skamya skameyka

sosis sosiska

supermarket super-market, super market

süfrə sürfə[9]

şahmat şaxmat

şayiə şayə

şeir şer

şənbə şəmbə

şərf şarf

şifr şifrə

şillə sillə

şokolad şokalad, şakalat

şose şosse

şükür şükr

taqım tağım

tamamilə təmamilə

taraş təraş

texnikum texnikom

təbaşir tabaşir

təəccüb təccüb

təəssüf təəsüf

təngnəfəs təngənəfəs

tərxis təxris

tərtəmiz tər-təmiz

töhfə töhvə

tövsiyə tövsiyyə

tövşümək tövşəmək

tündməzac tündməcaz

üfüq üfiq

ümumi umumi

ürkmək hürkmək

üzr üzür

vəssalam vəssəlam

yanlış yalnış

yeknəsəq yeksənək, yeksənəq

yoğurt yoqurt

zebr zebra

zənbil zəmbil

zinət ziynət

 

Şəxs adları 

Füzuli Fizuli

Hüseyn Hüseyin

İsgəndər İskəndər

Müşfiq Müşviq

Natəvan Natavan

 

Coğrafi adlar 

Almatı Alma-ata

İstanbul İstambul

Kiyev Kiev

Rumıniya Rumuniya

Rusiya Rusya

Tailand Tayland

Tokio Tokyo

Ukrayna Ukraina

 

Frazeoloji birləşmələr

dil boğaza qoymamaq dil-boğaza qoymamaq

çənginə almaq cənginə almaq

 

 



[1] Acımaq qıcqırmaq mənasında ayrıca işlənir.

[2] Bekar – musiqi termini kimi ayrıca işlənir.

[3] Əsil nəsil, soy mənasında ayrıca işlənir.

[4] Lüğətdə gözyaşı vəzisi olaraq bitişik verilib.

[5] Hərif yüngül söyüş mənasında ayrıca işlənir.

[6] Şərsözünün antonimi kimi xeyiryazılır.Bəli ədatının antonimi kimi xeyr işlənir.

[7] Mətin mətanətli, dönməz mənalarında ayrıca işlənir.

[8] Nigah baxış, baxma, nəzər mənalarında klassik ədəbiyyatda işlənir.

[9] Sürfə – həşəratların, cücülərin ilk inkişaf mərhələlərindən biri kimi ayrıca işlənir.

 

 

Mənbə:

İsmayılov R. Düzgün yazaq. Orfoqrafiya, Punktuasiya, Qrammatika. Bakı: Altun kitab, 2022. –128 səh.