Dictionaries
Tarix terminləri lüğəti
xilafət
ər. xəlifə – müavin, varis
Müsəlmanlarda islamın dəyişməz prinsiplərinə əsaslanan teokratik dövlət-hüquq sistemi, habelə xəlifələrin başçılıq etdikləri müsəlman dövlətlərinin tarixi ədəbiyyatda adı.
VII əsrin əvvəllərində Qərbi Ərəbistanda Məhəmməd peyğəmbərin təşkil etdiyi müsəlman icması (ümmət) X.-in özəyi olub. Sonralar ərəb istilaları nəticəsində X. Pireney yarımadasından tutmuş Hindistan sərhədlərinə qədər uzanan böyük bir imperiyaya çevrilib. Əməvilər (661–750) və Abbasilər (750–1258) zamanı X. özünün ən qüdrətli dövrünü yaşayıb. 1258-ci ildə Hülakülərin hücumu ilə Abbasilər X.-i ayrı-ayrı dövlətlərə parçalanıb. Türklər 1517-ci ildə Misiri tutduqdan sonra Abbasilərin Qahirədəki sonuncu nümayəndəsi xəlifə titulunu Osmanlı sultanına verməyə məcbur olub. 1924-cü ilin martında Türkiyədə X. rəsmən ləğv edilib.
Tarix terminləri lüğəti