All dictionaries

nəbadə [nəba:də] ədat fars

Birini bir işdən, hərəkətdən saqındırmaq, çəkindirmək üçün işlədilən söz (bəzən qoşa işlənir); olmaya, olmaya-olmaya, etmə, saqın. □ Nəbadə onunla yoldaşlıq edəsən! Nəbadə gedəsən.

n [en]

Adı çəkilmək istənilməyən yerə, hərbi hissəyə işarədir. □ N. şəhərində yaşamaq. N. hərbi hissəsi.

naavand [na:vant] sifət fars

1. Avand olmayan, qolay olmayan, qolaysız.
2. Zərf kimi: avand olmayan, qolay olmayan, qolaysız.

nabaliğ [naba:liğ] sifət fars/ərəb

Arxaizm. Həddi-büluğa çatmamış. □ Nabaliğ uşaq öz təklifini anlamaz. (Ə.Haqverdiyev).

nabat [nabat] isim ərəb

1. Meyvə şirəsilə qənd qarışığından hazırlanan şəffaf kristallik şirni növü. □ Məşədi Hüseyn müştəriyə nabatı verəndən sonra Kərbəlayı Rzadan kağızı aldı.. (C.Məmmədquluzadə).

2. Məcazi mənada: çox şirin şey haqqında. □ Ey yanağı lalə, ləbləri püstə; Ağzı nabat, şəkkər zəban, bəri bax! (M.P.Vaqif).

nabəca [na:bəca] sifət fars

1. Arxaizm. Yersiz, münasibətsiz. □ Nabəca söz. Nabəca fikir.
2. Arxaizm. Zərf kimi: yersiz, münasibətsiz. □ Nabəca hərəkət etmək.

nabəkar [na:bəkar] sifət fars

1. Arxaizm. İşə yaramayan, boş.
2. Arxaizm. Mərdimazar, yaramaz, alçaq. □ Nabəkar adam.
3. Arxaizm. İsim kimi: mərdimazar, yaramaz, alçaq adam. □ Bu şəhri-Qəzvində bir nəfər nabəkar peyda olubdur. (M.F.Axundzadə).

nabələd [na:bələt] sifət fars/ərəb

1. Bələd olmayan, tanımayan, başqa yerdən gəlmiş. □ Qardaş, bunlar hər kəsdisə nabələd adama oxşayırlar. (C.Məmmədquluzadə).
2. İsim kimi: bələd olmayan, tanımayan, başqa yerdən gəlmiş adam.
3. Tanış olmayan, yad, özgə. □ Vallah, paşa sağ olsun, kövşəndə üç nabələd adam var. (“Koroğlu”).
4. İsim kimi: tanış olmayan, yad, özgə adam.
5. Hələ öyrəşməmiş, vərdiş olmamış, alışmamış. □ İşə nabələddir.
6. İsim kimi: hələ öyrəşməmiş, vərdiş olmamış, alışmamış adam.

Qeyd: na... Sözlərin (əsasən isimlərin və sifətlərin) əvvəlinə gətirildikdə inkar və yoxluq mənasında sifət düzəldən və sız-siz, suz-süz mənasını verən fars mənşəli şəkilçidir. Məsələn: naümid, nalayiq, naməlum, naəlac və s.

nabələdlik [na:bələtdix'] isim

Bir yerə, adama, işə bələd olmayan adamın hal və vəziyyəti. □ Savalan qadınların bu işə nabələdliklərini yaddan çıxarmırdı. (Ə.Vəliyev).

nabud [na:but] sifət fars

Arxaizm. Olmayan, mövcud olmayan. □ Qüvvətin varsa, yaşarsan məsud; Yoxsa, şəksiz, olacaqsan nabud. (A.Səhhət).

nacaq [nacax] isim

1. Enliağızlı, qısasaplı balta. □ ...ustanın əlindən yekə nacaq sürüşüb dənizə düşdü. (M.Hüseyn).
2. Dərvişlərin əllərində gəzdirdikləri buna oxşar əl ağacı. □ ...çiyinlərində tutduğu və əllərində oynatdığı nacaq və təbərzinlər bir meşə mənzərəsi təşkil edirdi. (M.S.Ordubadi).

nacins [na:cins] sifət fars/ərəb

1. Cinsi təmiz olmayan, cinsi pozuq; cinssiz. □ Nacins qarpızın toxumu çox olar. (Atalar sözü).
2. Alçaq, nanəcib, rəzil. □ Nacins qız öz sevgilisini öldürmək istəmədiyi üçün ... ağlamaqdadır. (M.S.Ordubadi).
3. Çox pis. □ ...Qızdırma çox nacins şeydir. (H.Seyidbəyli).