All dictionaries

Üzeyir

Ərəbcə “yardım” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzəngi

Üzük və üzəngi sözləri üzmək feilindən əmələ gəlib: biri qızı ata evindən, 2-ci isə ayağı yerdən üzür. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzəngilik

“Ayağının altının ortası (üzəngiyə qoyulan hissə)”, “ayası” deməkdir. Üzəngi sözü ilə bağlıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzlük

1. Üz sözündəndir (yorğan üzü).

2. Yəhərin qaltağına dəvə, at, öküz və s. gö­­nündən düzəldilən üzdür (“çexol”dur), üz sözündən əmələ gəlib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzmək

Türkmənlər suda üzməyə yörümək (bəzi türk dillərində isə qaymaq) deyirlər. Quruda yeriməkdən fərqli, olaraq suda “yerimək” üzmək (əsli: ürmək) adlanıb. Amma hər ikisi eyni sözün müxtəlif formalarıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzrə

Üz, üst, üzrə sözləri tarixən eyni kökə malik olub. İndi üz və üst mənaca bir qə­dər fərqlənir. Üzrə sözü üz yer kimi olub, sonra yer sözü şəkiçiləşərək -rə for­masında sabitləşib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzsüz

Üzü alınmış (süd və s.) anlamında işlədilsə də, məcazi mənası “sırtıq”, “abır­sız”, “həyasız” deməkdir. Üzlü sözünün də “həyasız” mənası var. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzük

Üzmək feilindəndir (qızı ailədən üzür). (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzülmək

Türk dillərində “əzab çəkmək”, “narahat olmaq”, “zəiflik” kimi bir neçə mənası mövcuddur. Sözün əsli əzilmək (parçalanmaq, dağılmaq) feili ilə bağlıdır, təhrif nəticəsində üzülmək formasına düşüb. M.Cuma yazır: Eşq əhlinin ağlı-kamalı olmaz, ah çəkməkdən günbəgün üzülər... Ayaz üzən çincar kimi bürüşər... Çox ehtimal ki, pozulmaq sözü də üzülmək kəlməsi ilə eyni kökə malik olub. Düşməni əzmək elə onu üzmək deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üzüm

Çin dilindən keçib (əsli: cüsüm) və tut ağacı (bəzən də meyvə) mənasını əks etdirib. Tuta isə “ipək ağacı”, “qurd (barama, шелковица) ağacı” deyiblər. Sonra üzüm yeni məna kəsb edib, “ipək ağacı” isə sıradan çıxıb, yerini tut sözünə verib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

üç nöqtədən işıqlandırma

Fotoşə­kil­lə­rin, verilişlərin və filmlərin çəkilişi zamanı üçölçülü təəssürat yaratmaq üçün istifadə olunan işıqlandırma üsulu.

Ü.N.İ. za­manı  rəsmləyici işıq – formanı sezdirmək, əks işıq – çəkiliş obyektini fondan ayırmaq,  doldurucu və ya köməkçi işıq – rəsmləyici işığın yaratdığı qatı kölgəni zəiflətmək məq­sədi güdür.

üçhissəli təhlil

üçqat test

üçüncü şəxs

1. Mülki məcəlləyə görə, hər hansı işdə öhdəçiliyə malik tərəf olma­yan, lakin qanuna, yaxud müqavilə şərt­lərinə əsasən həmin iş üzrə vətəndaş hüquqları və vəzifələri qazana bilən şəxs.

2. Mülki-prosessual məcəlləyə görə, id­diaçı ilə cavabdeh arasında mübahisənin həl­lin­də hüquqi cəhətdən maraqlı olan proses iştirakçısı.

3. Vergi məcəlləsinə gö­rə, vergi orqanı tərəfindən yoxlanılan, vergi ödə­yi­cisinin fəaliyyətində malların, xidmətlərin təqdim edilməsi ilə bilavasitə əlaqəli olan şəxs.

üfüqi kommunikasiya