All dictionaries

ümumrayon [ümumrayon] sifət ərəb/fransız 

Bütün rayon üçün ümumi, bütün rayona aid. □ Ümumrayon iməciliyi.

ümumrespublika [ümumrespublik'a] isim ərəb/latın 

Bütün respublika üçün ümumi, bütün respublikaya aid. □ Pambıq əkinlərinə ümumrespublika baxışı.

ümumşəhər [ümumşəhər] isim ərəb 

Bütün şəhər üçün ümumi, bütün şəhərə aid. □ Ümumşəhər partiya konfransı. Ümumşəhər kitabxanası.

ümumtəhsil [ümumtəhsil] sifət ərəb 

Xüsusi deyil, ümumi təhsil verən. □ Ümumtəhsil məktəbləri.

ümur isim ərəb

Arxaizm. İş, vəzifə.

Ya imam-əl-insü vəlcinnü şahənşahi-ümur,

Gеtdi din əldən, bu gündən böylə sən еylə zühur. (M.P.Vaqif)

ün [ün] isim

Arxaizm. Səs, səda. □ Kədərli keçirdi dustağın günü; Gecə musiqisi bayquşun ünü. (H.K.Sanılı).

ünas [ünas] isim ərəb 

Klassik ədəbiyyatda qadın, arvad mənalarında işlənmişdir. □ Mən dünən hamamdan qayıdan vaxt bir ünas tayfasına rast gəldim. (Ə.Haqverdiyev)

ünqa [ünqa] ərəb 

ünləmək [ünnəməx'] feil

Səsləmək, çağırmaq.

ünsiyyət [ünsiyət] isim ərəb 

1. Qarşılıqlı münasibət, əlaqə, yaxınlıq, ülfət. □ Onlar arasında qəribə bir ünsiyyət yaranmışdı.

2. Əlaqə, rabitə, qarşılıqlı münasibət. □ Dil insanlar arasında ünsiyyət vasitəsidir.

3. Xoş münasibət, yaxınlıq, mehribanlıq. □ Ailədə ünsiyyət artıran, ürəkdə munis duyğular oyadan belə axşamlardan sonra yuxu nə qədər şirin olardı. (M.İbrahimov).

ünsiyyətli [ünsiyətdi] sifət

Adamlarla çox tez yaxşı münasibət yarada bilən; adamayovuşan, istiqanlı, mehriban. □ Ünsiyyətli adam.

ünsiyyətsiz [ünsiyətsiz] sifət

Adamlarla münasibət yarada bilməyən; adamayovuşmaz, qanısoyuq. □ Ünsiyyətsiz adam.

ünsür [ünsür] isim ərəb

1. Qədim materialist fəlsəfədə təbiətin, bütün şeylərin, hadisələrin bünövrəsini təşkil edən əsas tərkib hissələrindən biri (od, su, hava, torpaq).

2. Kimya. Adi kimyəvi üsullarla tərkib hissələrinə ayrıla bilməyən, yaxud da sintez yolu ilə əldə edilə bilməyən bəsit maddə; element.

3. Məcazi mənada: hər hansı ictimai təbəqənin nümayəndəsi. □ Cəmiyyətin mütərəqqi ünsürləri.

4. Şəxs, adam. □ Qəbilənin çalışmaq iqtidarından məhrum bütün ünsürləri burada idi. (Y.V.Çəmənzəminli).

5. Tamı əmələ gətirən hissələrdən, cüzlərdən hər biri. □ Musiqi ifadəliliyinin bir çox mühüm ünsürləri (kök, vəzn, tembr və sairə) məhz melodiyanın tərkibində birləşərək bir vəhdət təşkil edir. (Ə.Bədəlbəyli).

6. Hər hansı qurğunun, mexanizmin hissəsi, detalı.

ünvan [ünvan] isim ərəb 

1. Bir şəxsə, ya idarəyə göndərilən məktub və s.-nin üstündə həmin şəxsin yaşadığı, yaxud idarənin olduğu yeri və adıni göstərən yazı; adres. □ ...çox sağ ol! – dedi və ünvanını verərək Qara kişini Bakıya, evinə qonaq çağırdı. (Ə.Əbülhəsən).

2. Bir şəxsin yaşadığı və ya bir idarənin olduğu yer; adres. □ Ünvanlara baxa-baxa; Bir qapını döydü onlar. (M.Dilbazi).

3. Ünvanına şəklində – haqqında, barəsində, aid. □ ...şəxsən öz ünvanına yağdırılan ittihamları rədd etməyə haqlı deyildi. (M.Hüseyn).

5. Klassik ədəbiyyatda ünvanında, ünvanlı şəklində – adında, adlı, sərlövhəli, adı altında mənalarında işlənmişdir. □ ...M.F.Axundzadənin “Məstəli şah” ünvanında tərtib etdiyi komediyanı oynayıblar. (F.Köçərli).

ünyetməz [ünyetməz] sifət

Çox uzaq; çox uzaq olduğu üçün səs də gedib çatmayan; səs eşidilməz. □ Orxan bir az vahimələndi, özünü dünyanın əlçatmaz, ünyetməz guşəsinə atılmış kimi tək-tənha hiss elədi.. (İ.Məlikzadə).