All dictionaries

üləma [üləma] isim ərəb

Alimlər. □ Şəhərin böyük üləma və dərvişləri ziyarətinə getməyə başladılar. (Y.V.Çəmənzəminli).

ülgü [ülgü] isim

1. Paltar və ya ayaqqabı hissələrini biçmək üçün nümunə; ölçü-biçi, əndazə. □ Paltar ülgüsü.

2. Nümunə model. □ Pəncərə qabağında bir buruq ülgüsü var. (R.Rza).

3. Məcazi mənada: ölçü, ölçü vahidi, meyar. □ Mən qadın xarakteri üçün bir ülgü qəbul etməkdə yanıldığımı gördüm. (M.S.Ordubadi).

ülgüc [ülgüç] isim

1. Tük qırxmaq üçün iti bıçaq. □ Dəllək kisəbəndindən enli ülgücünü çıxarıb qırxırdı. (Y.V.Çəmənzəminli).

2. Müxtəlif alətlərin kəsici tərəfi, bıçağı. □ Ülgücün şaquli bıçağı cərgəyə tərəf 5-8° meyilli olmalıdır.

ülgücləmə

ülgücləmək [ülgüçləməx'] feil

1. Ülgüclə qırxmaq. □ Üzünü ülgücləmək.

2. Arxaizm. Ülgüclə çərtmək, ülgüclə qan almaq. □ Belini ülgücləmək.

ülgüçü [ülgüçü] isim

Ülgü tutan, model düzəldən; modelçi.

ülkər [ülkər] isim

1. Dana bürcündə yeddi ulduz topasının adı; Sürəyya.

2. Ümumiyyətlə ulduz.□ Kim deyir ulduzun göydə sanı var? Hər yanan ülkərin öz dövranı var. (M.Rahim).

ülum [ülum] isim ərəb 

Klassik ədəbiyyatda elmlər mənasında işlənmişdir. □ O əsrə nisbət hələ ülumun və sənayenin ziyadə tərəqqisi yox idi. (M.F.Axundzadə).

ülüş [ülüş] isim

Dialekt. Arasına halva qoyulmuş yuxa, lavaş.

ülvi [ülvi] sifət ərəb 

1. Yüksək, ali, uca, müqəddəs. □ Ülvi amal.

2. Klassik ədəbiyyatda qeyri-maddi, mənəvi mənalarında işlənmişdir. □ Ülvi eşq.

ülvilik [ülvilix']

ülviyyət [ülviyət] isim ərəb

1. Yüksəklik, alilik, ucalıq, ülvilik, müqəddəslik. □ Məcnunluq gözəldir! “Bu nədir?” – deyə; Hər cahil anlamaz bu ülviyyəti; Yazıq o kəsə ki, yoxdur bir şeyə; Nə sonsuz nifrəti, nə məhəbbəti! (B.Vahabzadə).

2. Məcazi mənada: səma, göy. □ Kölgəyə aldanaraq sevmə cəfa aləmini; Yüksəl ülviyyətə, seyr eylə səfa aləmini. (A.Səhhət).

üməra [ümə:ra] isim ərəb 

Klassik ədəbiyyatda əmirlər, hakimlər mənalarında işlənmişdir. □ Sən dur ayaq üstə, demə bir söz ümərayə; Caiz deyil insanca danışmaq füqərayə. (M.Ə.Sabir).

ümid [ümit] isim

1. Arzu edilən bir şeyin ola biləcəyinə inanma və bu inamdan doğan daxili fərəh, xatircəmlik hissi; güman.□ Ümidim bircə ona idi ki, Qoçaq mənim gəlmədiyimi görüb, özü mənim köməyimə yetişər. (M.Rzaquluzadə).

2. Çarə.

ümidgah [ümitgah] isim

Klassik ədəbiyyatda ümid bağlanılan yer və ya adam mənalarında işlənmişdir. □ Vüsalə rəğbətim artır çəkəndə hicr qəmin; Xilasi-yol dilərəm öz ümidgahimdən. (Ə.Vahid).