Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

varma

varmaq [varmax] feil

1. Getmək, yetişmək, çatmaq, gəlmək, gəlib çatmaq. □ Leyli onun olsun, eylədim əhd; Var, indi sən et əlacına cəhd. (M.Füzuli).

2. Nəticələnmək, müncər olmaq, nəhayətlənmək, çatmaq. □ ...Ay Sevil, artıq oyun sona varmaqdadır, çox çəkməz, sən özün görərsən. (C.Cabbarlı).

3. Məcazi mənada: dalmaq, qərq olmaq, getmək. □ Gəl duraq yanaşı, xəyala varaq; Bizə layla desin suların səsi. (S.Vurğun).

varna [varna] isim sanskritcə

Qədim Hindistanda mövcud olmuş 4 zümrədən hər biri brahmanlar, kşatrilər, vayşilər, şudralar.

varsağı [varsağı] isim

Varsaqların ifa etdikləri hava; şeir. □ Türkmən şairlərinin ... qoşmalarını, varsağılarını bilməmək, öyrənməmək bizim üçün böyük bir nöqsan ədd oluna bilər. (S.Mümtaz).

varsaq [varsax] isim

İndiki aşıq adlandırılan xalq şairi, müğənni və çalğıçının qədim adı.

varsaqlamaq [varsaxlamax] feil

1. Şeir oxumaq, şeir demək; deyişmək.

2. Məcazi mənada: boş-boş danışmaq, hərzə danışmaq, çərənçilik etmək.

varşavyanka [varşavyank'a] isim

XX əsrin əvvəlində rus inqilabçıları arasında geniş yayılmış polyak inqilabi mahnısı.

varvarizm [varvarizm] isim yunan

Dilçilik. Bir dilin formalarına xas olmayan və həmin dilin təmizliyini pozan xarici söz, ya ifadə.

varyaqlar [varyak'lar] isim rus

IX-X əsrlərdə soyğunçuluq və ticarət məqsədilə Şərqi və Qərbi Avropaya basqınlar etmiş, habelə qədim Rusiya və Bizansda muzdlu əsgər kimi xidmət etmiş normanlara qədim Rusiyada və Bizansda verilən ad.

var-yox [var-yox] isim

1. Bir adamın malik olduğu şeylərin hamısı. □ ...Bu gecə nömrədən var-yoxumu aparıb, bircə papağımı qoyublar. (Ə.Haqverdiyev).

2. Vur-tut, ancaq, yalnız, təkcə. □ Var-yox bircə oğlu var.

vasil [vasil]

Vasil etmək – çatdırmaq, qovuşdurmaq, yetişdirmək, nail etmək. □ Müjdə ki, muradım oldu hasil; Məqsudə səni haq etdi vasil. (M.Füzuli).

vasitə [va:sitə] isim ərəb

1. Bir şeyi əldə etmək, yaxud bir işi həyata keçirmək üçün lazım olan şey, üsul, yol, alət və s. □ Nəqliyyat vasitələri. Müdafiə vasitələri. Texniki vasitələr. Dil insanların ünsiyyət vasitəsidir. İstehsal vasitələri.

2. Müalicə və səhiyyə üçün lazım olan şeylər, maddələr; dərman. □ Sarğı vasitələri. Dezinfeksiya vasitələri.

3. İki şəxs və ya tərəf arasında əlaqə düzəldən və ya vasitəçi olan adam; miyançı. □ ...Bir kişi tayfası varmı ki, aralıqda vasitə ola. (M.F.Axundzadə).

vasitəçi [va:sitəçi] isim

1. Bir-biri ilə çəkişən, mübahisə edən iki tərəfi barışdırmağa kömək edən adam və ya təşkilat.

2. İki tərəf arasında vasitə olan, əlaqə düzəldən şəxs; araçı, miyançı.

3. Ünsiyyət vasitəsi, əlaqə vasitəsi. □ Xahiş edərkən həddindən artıq təvazökar və nəzakətli ol, təvazökarlıq xahişin qəbul edilməsi üçün ikinci vasitəçidir. (“Qabusnamə”).

vasitəçilik [va:sitəçilix'] isim

Arada vasitə olma; vasitəçi işi; miyançılıq. □ ...axundun özünə müraciət etməyə, onun vasitəçiliyi ilə inəyini geri almağa qərar verdi. (S.Hüseyn).

vasitəli [va:sitəli] sifət

Vasitəsi olan; bir vasitə ilə əmələ gələn; birbaşa deyil, vasitə ilə olan.