Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

raddə [raddə]

radə [ra:də] isim ərəb

Vaxt bildirən rəqəmlərdən sonra gələrək həmin rəqəmin təxmini olduğunu göstərir (adətən “radələri” və “radələrində” şəklində işlədilir). □ Saat beş radələri idi.

radial [radiyal] sifət latın

Radius istiqamətində yerləşən. □ Radial simmetriya.

radiator [radiyator] isim latın

1. Elektrotexnika. Motorda suyu soyudan cihaz. □ Təyyarənin radiatoru. Avtomaşının radiatoru.

2. Elektrotexnika. İçərisində isti su və ya buxar hərəkət edən borular sistemindən ibarət qızdırıcı cihaz. □ Su radiatoru. Buxar radiatoru.

radikulit [radik'ulit] isim latın

Tibb. Haram iliyi (onurğa beyni) kökcüklərinin iltihabı.

radio [radiyo] isim latın

1. Elektrik enerjisinin rabitə, radioverilişi, televiziya, radioteleqrafiya,radiolokasiya və s. məqsədlə məftilsiz olaraq elektromaqnit dalğaları şəklində uzaq və yaxın məsafələrə verilməsi və qəbulu.

2. Bu dalğalar vasitəsilə verilən siqnallar, səslər, radio və televiziya verilişi proqramları və s. □ Radioya qulaq asmaq.

3. Radioqram. □ Moskvadan indicə radio alınmışdır. Paroxoddan hava haqqında radio alındı.

4. Radiostudiya. □ Radioda işləmək.

5. Radioqəbuledici, reproduktor. □Yeni markalı radio.

Qeyd: Radio... mürəkkəb sözlərin birinci hissəsi olub aşağıdakı mənalarda işlənir: 1) radioya aid olan, radio ilə bağlı olan; məsələn, radioklub, radioteleqram; 2) radiuma, radioaktivliyə, radiasiyaya aid olan; məs.: radioelement, radioizotoplar və s.

radioaktiv [radiyoak'tif] sifət latın

Radioaktivliyə aid olan, radioaktivlik xassəsinə malik olan. □ Radioaktiv maddələr. Radioaktiv izotoplar.

radioaktivlik [radiyoak'tiflix'] isim

Kimya. Atom nüvələrinin nüvə hissəcikləri və ya qammakvantlar buraxaraq özbaşına və ya süni surətdə parçalanması (bu proses nəticəsində ilkin nüvələrdən fərqli olan yeni atom nüvələri əmələ gəlir). □ Uranın radioaktivliyi.

radiobiologiya [radiyobiyalogiya] isim latın/yunan

Radioaktiv şüalanmanın orqanizmə təsirini öyrənən elm sahəsi.

radioelektronika [radiyoelek'tronik'a] isim latın

Elmin, radiotexnika və elektrotexnika əsasında inkişaf etmiş müxtəlif sahələrinin kompleksinin adı.

radiokimya [radiyokimya] isim latın/ərəb

Kimyanın, radioaktiv maddələrin fiziki-kimyəvi və kimyəvi xassələrini öyrənən sahəsi.

radioqəbuledici [radiyoqəbuledici] isim

Elektrotexnika. Radiodalğaların enerjisini tutmaq, onu başqa şəklə salmaq və istifadə etmək üçün aparat, cihaz.

radioqram [radiyoqram] isim latın

Radioteleqraf vasitəsilə verilən məlumat.

radiola [radiyola] isim latın

Elektrotexnika. Qrammofon vallarını çaldırmaq üçün qurğusu olan radio cihazı. □ Radiolanı işə salmaq. Yeni markalı radiola.