Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

röya [rö:ya] isim ərəb

1. Yuxu. □ ..Röyadə mən keçən gecə eylərkən ahüzar; Sən vermədinmi birəbədi vəsl için qərar?! (H.Cavid).

2. Yuxuda görülən şey, vaqiə, hadisə. □ Bu, yuxu ilə oyaqlıq arasında elə bir hal idi ki, həqiqət, xəyal, röya bir-birinə qarışmışdı. (M.Rzaquluzadə).

ruy¹

ruba [ruba] isim

Arxaizm. Bir pud ağırlığında olan köhnə çəki ölçüsü. □ ..Hacı Manafdan aldığı isə yalnız bir ruba taxıl olmuşdu. (S.Hüseyn). 

rubəru [rubə:ru] zərf fars

Üz-üzə, üzbəüz. □ Rubəru oturmaq. Rubəru dayanmaq.

ruh [ruh] isim ərəb

1. İnsanın psixi aləmi, onun hiss və duyğuları, əhvali-ruhiyyəsi. □ Dağlara çən düşəndə; Sünbülə dən düşəndə; Ruhum bədəndə oynar; Yadıma sən düşəndə. (Xalq mahnısı).

2. Hər şeyin və hadisənin əsasını təşkil edən və materiyaya nisbətən birinci olan qeyri-maddi aləm. □ Mütləq ruh.

3. Təsəvvürə görə, insanda, onu digər canlılardan ayıran və Allaha qovuşduran ölməz, qeyri-maddi varlıq; can. □ Ruh göyə çəkiləndə, növbə gözləmir. (Atalar sözü).

4. İnsanın daxili halı, mənəvi qüvvəsi, mənəviyyatı; həvəs, hiss,duyğu, canlılıq. □ Sağlam ruh sağlam bədəndə olar. (Atalar sözü).

5. Məcazi mənada: cürət, qoçaqlıq, cəsarət, mərdlik. □ Əsgərlərdə döyüş ruhu yaratmaq.

6. Məcazi mənada: hər hansı bir şeyin səciyyəvi xüsusiyyəti, əsas mahiyyəti, ən lazımlı, ən əsas nöqtəsi. □ Məsələnin ruhunu tapmaq.

7. Dini və mifoloji təsəvvürə görə insanın həyatında və təbiətdə iştirak edən qeyri-maddi, fövqəltəbii bir varlıq.

8. Məcazi mənada: ürək, qəlb. □ Yar yarına gündə olsa müqarin; Könülü şən olur, ruhu tellənir. (AşıqQurbani).

9. Nəvazişli xitab yerində: mənim ruhum, ruhum şəklində işlənir. □ Ruhum! Ey şəhbazi-ülviyyət; Hümmətim tək fəzada pərvaz et! (M.Ə.Sabir).

ruhani¹ [ruha:ni] sifət ərəb

1. Din ilə bağlı olan, dinə aid olan, din tədris edilən; dini. □ Ruhani məktəb. Atam ruhani idarəsindən çıxmağa məcbur olmuşdu. (A.Şaiq).

2. İsim kimi: din xadimi. □ Əqdi-nikah mərasimi olduqca təntənəli keçdi, bütün Şuşa ruhanilərinə xələt verildi. (Y.V.Çəmənzəminli).

3. Ruhla bağlı olan, ruha aid olan. □ Həyatın mənşəyinin ruhani başlanğıcla bağlılığı.

4. Qeyri-cismani, qeyri-maddi; mənəvi, xəyali, mücərrəd. □ ..axır vaxtadək Bahadırın Sonaya və Sonanın Bahadıra olan ruhani məhəbbətlərində şəkk yox idi. (N.Nərimanov).

5. Musiqi. İsim kimi: sazda çalınan aşıq havalarından birinin adı.

ruhani² [ruha:ni] sifət ərəb

Klassik ədəbiyyatda lətif, gözəl mənzərəli, ab-havası gözəl, ruhu oxşayan mənalarında işlənmişdir. □ Nə gözəl mənzəreyi-şəfqətza; Nə lətafətli, nə ruhani səfa. (M.Hadi).

ruhanilik [ruha:nilix'] isim

Ruhani olma, din xadimliyi, dini işlərlə məşğul olma. □ Peyğəmbərlik tam ruhanilikdir, çünki insanlıq dərəcəsində pəyğəmbərlikdən daha yüksək mövqe yoxdur. (“Qabusnamə”).

ruhaniyyə [ruha:niyə]

ruhaniyyət [ruha:niyət] isim ərəb

Klassik ədəbiyyatda ruhani olma, din xadimliyi, dini işlərlə məşğul olma mənalarında işlənmişdir.

ruhən [ruhən] zərf ərəb

Mənən, mənəvi cəhətdən, ruhca. □ Ruhən bağlı olmaq.

ruhi [ru:hi] sifət ərəb

İnsanın daxili aləm ilə, mənəviyyatı ilə bağlı olan; mənəvi. □ Ruhi əzab. Ruhi vəziyyət.

ruhi-rəvan [ru:hi-rəvan] isim ərəb/fars

Klassik ədəbiyyatda sevgili, istəkli mənalarında işlənmişdir. □ Sən mənim cananım, ruhi-rəvanım; Ləbləri şirinim, qönçə dəhanım. (M.P.Vaqif).

ruhiyyat [ru:hiyat] isim ərəb

1. Arxaizm. İnsanın psixikasından, psixi fəaliyyətinin proses və qanunauyğunluqlarından bəhs edən elm.

2. Arxaizm. Bu elmin məzmununu təfsir edən fənn.

3. Arxaizm. Bu elmin məzmununu şərh edən kitab.

4. Arxaizm. Psixi xüsusiyyətlərin məcmusu, ruhi hal; psixika, əhvali-ruhiyyə.

ruhiyyatçı [ru:hiyatçı] isim ərəb

1. Arxaizm. Psixologiya mütəxəssisi.

2. Arxaizm. İnsan psixologiyasının incəliklərini yaxşı bilən, həssas adam.

ruhla [ruhnan] zərf

1. Həvəslə, şövqlə, ruh yüksəkliyi ilə. □ Hidayət yuxudan həvəslə, ruhla ayılmışdı. (B.Bayramov).

2. ...əhvali-ruhiyyə ilə. □ Fikirləşdi ki, indi .. əmisinin evinə tamam başqa bir ruhla qədəm basacaqdır. (İ.Hüseynov).