Fizika terminlər lüğəti

STERADİAN yun. stereós – cismi, həcmi, fəza + radian

Cisim bucağının ölçü vahidi.

STEREOCÜT

Eyni obyektin iki görmə nöqtəsindən çəkilmiş iki təsvirinin birləşməsi.

S.-ə baxarkən (belə ki, hər göz bu təsvirlərdən yalnız birini görsün) obyektin həcmli (stereoskopik) şəkli görünür. S.-dən stereokinoda, stereofotoqrafiyada, stereoskopik televiziyada, həmçinin elmi məqsədlər üçün istifadə edilir.

STEREOEFFEKT stereo... + lat. effectus – təsir, nəticə

Obyektin iki müstəvi perspektiv təsvirinə baxmaqla onun həcmli (fəzavi) qavranışı.

STEREOFONİYA stereo... + yun. phōnè – səs

Səs mənbələrinin fəzada paylanması effektini saxlamaqla səsin elektroakustik cihazlarla ötürülməsi və ya yenidən səsləndirilməsi.

Səs mənbələri fəzada paylandıqda insanın eşitmə aparatı onların müxtəlif yerdə olduğunu təyin edir.

STİLB yun. stilbō – parıldayıram, işıq saçıram

SQS vahidlər sistemində parlaqlıq vahidi. sb ilə işarə olunur.

S., hər sm2-i ona perpendikulyar istiqamətdə 1 kandel işıq qüvvəsi verən bərabər işıqlanan müstəvi səthin parlaqlığıdır. 1 sb = 104 kd/m2. Az işlədilir.

STOKS ingilis fiziki C.Q.Stoksun şərəfinə adlandırılmışdır

SQS vahidlər sistemində kinematik özlülüyün vahidi. st ilə işarə olunur.

1 S., sıxlığı 1 q/sm3, dinamik özlüyü 1 pz olan mühitin kinematik özlüyüdür. 1 st = 1 sm2/san = 10-4 m2/san.

SURƏTÇIXARMA¹

1. iqt. Müxtəlif materiallardan məmulat hazırladıqda pəstah üzərində hazırlanacaq məmulatın profil (kontur) və ya formasının (həcmcə) alınması prosesi.

Proses surətçıxaran hissə ilə təchiz edilmiş torna, frez və b. dəzgahlarda, yaxud xüsusi surətçıxarma dəzgahlarında aparılır. Pəstahda profil kontur və ya forma almaq üçün şablon, nümunə, mopdel və s.-dən istifadə edilir.

2. Fotoqrafik təsvirin çap formasının üzərinə köçürülməsi prosesi.

SURƏTÇIXARMA²

poliq. Müxtəlif sənədlərin (orijinalların) surətlərinin (kopiyasının) hazırlanması prosesi.

SÜRÜNGƏNLİK

Adi müddətli sınaqlar zamanı qalıq deformasiyası yarada bilən qüvvəyə nisbətən az qüvvə təsirindən materialın zamana görə yavaş artan plastik deformasiyası; krip.

S. gərginliklər relaksasiyası ilə müşayiət olunur. Praktiki olaraq S. bütün konstruksiya materiallarına xasdır.