Fizika terminlər lüğəti

FARAD

Beynəlxalq vahidlər sistemində (BS) elektrik tutumu vahidi.

FAZOTRON faza + ...tron

Proton və ionları sürətləndirən tsiklik sürətləndirici.

F.-dan nüvə şüalanmasının güclü mənbəyi kimi istifadə edilir.

FEDİNQ ing. fading, fade – tədricən zəifləmək, yox olmaq

Radiodalğalar qəbul olunduqda siqnalın gücünün (səviyyəsinin) təsadüfi və ya dövri dəyişməsi.

F., əsasən, radiodalğaların ionosfer və troposfer yayılmasında müşahidə olunur.

FERMİ

Uzunluğun sistemdənkənar vahidi.  

1,0-13 sm-ə bərabərdir. Nüvə fizikasında istifadə olunur.

FERROMAQNETİZM ferro... + maqnetizm

Bir qrup maddənin maqnit xassələri çoxluğu.

FLİNT

Sındırma əmsalı böyük, dispersiya əmsalı kiçik olan optik şüşə.  

FLUKTUASİYA lat. fluctuatio – kənara çıxma

Müşahidə oluna bilən fiziki kəmiyyətlərin orta qiymətlərindən kənara çıxması.

FONON yun. phone – səs

Kristal qəfəsdə atomun rəqslərinə uyğun olan kvant.

FOT yun. phos, photós – işıq

İşıqlanma vahidi.

F və ya ph ilə işarə olunur.

FOTOEFFEKT

İşığın təsiri ilə bərk və maye maddələrdən elektronlar çıxarılması hadisəsi; xarici fotoeffekt, fotoelektron emissiyası.

FOTOELASTİKLİK

İlkin izotrop bərk maddələrdə (o cümlədən polimerlərdə) mexaniki deformasiya nəticəsində optik anizotropluğun yaranması; pyezooptik effekt.  

FOTOXROMİZM foto... + yun. chrōma – rəng, boyaq

kim. Optik (ultrabənövşəyi, görünən və infraqırmızı) şüaların təsiri altında maddənin rəngini dəyişməsi və sonradan əvvəlki rənginə qayıda bilən (dönər) yeni rəng (buraxma və udulma spektrləri) kəsbetmə xassəsi.

F. hadisəsi bir çox üzvi və qeyri-üzvi mənşəli maddələrə xasdır. Ondan işığahəssas fotoxrom materiallar hazırlamaq üçün istifadə edilir.

FOTOKEÇİRİCİLİK

Elektromaqnit şüalarının təsiri altında yarımkeçiricinin (və ya dielektrik) elektrik keçiriciliyinin yüksəldilməsi; fotorezistiv effekt.  

FOTON yun. phōs, phōtós – işıq

Elektromaqnit sahəsinin kvantı, elektromaqnit qarşılıqlı təsiri ötürən zərrəcik.

F.-a enerjisinin qiymətindən asılı olaraq işıq kvantı və ya y-kvant da deyilir.

FOTOPLYONKA

Səthi işığahəssas təbəqə ilə örtülmüş şəffaf, elastik lent.  

Ağ-qara və rəngli, neqativ və pozitiv və s. növləri var.